الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

328

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

« بروج » جمع « برج » در اصل به معنى قصر است ، و بعضى آن را به معنى « شىء ظاهر و آشكار » مىدانند ، و نامگذارى قصرها و عمارتهاى بلند و مرتفع را به اين نام به خاطر وضوح و ظهورشان دانسته‌اند ، به همين جهت قسمت مخصوصى از ديوار اطراف شهر يا محل اجتماع لشكر كه بروز و ظهور خاصى دارد « برج » ناميده مىشود ، و هنگامى كه زن زينت خود را آشكار سازد « تبرجت المراة » مىگويند ( 1 ) . برجهاى آسمانى يا به معنى ستارگان درخشان و روشن آسمان است يا به معنى « صورتهاى فلكى » است ، يعنى مجموعه اى از ستارگان كه در نظر ما شباهت به يكى از موجودات زمينى دارد ، و برجهاى دوازدهگانه دوازده صورت فلكى است كه خورشيد در مسير سالانه خود در هر ماه محاذى يكى از آنها قرار مىگيرد ( البته خورشيد حركت نمىكند بلكه زمين به دور آن مىگردد ولى به نظر مىرسد كه خورشيد جا به جا مىشود و محاذى يكى از اين صورتهاى فلكى مىگردد ) ( 2 ) . سوگند به هر يك از اين معانى باشد حكايت از عظمت آن مىكند ، عظمتى كه شايد در آن زمان در نظر عرب روشن نبود ، ولى امروز براى ما كاملا شناخته شده است ، هر چند بيشتر به نظر مىرسد كه منظور همان ستارگان درخشان آسمانى باشد .

--> ( 1 ) بعضى از محققين معتقدند كه اين كلمه از واژه فارسى « برز » كه معنى بلندى و بزرگى و شكوه است گرفته شده ( به برهان قاطع و حاشيه آن مراجعه شود ) . ( 2 ) اين صورتهاى دوازدهگانه عبارتند از حمل ، ثور ، جوزا ، سرطان ، اسد سنبله ، ميزان ، عقرب ، قوس ، جدى ، دلو ، و حوت كه به ترتيب به صورتهاى گوسفند ، گاو دو پسر بچه كه مشغول گردوبازى هستند ، خرچنگ ، شير ، خوشه ، ترازو ، عقرب ، كمان ، بز ، دلو ، و ماهى است .