آوردن يا پشت كردن شب به كار مىرود ، و اطلاق كلمه « عسس » به ماموران شب گرد نيز به همين مناسبت است . گرچه اين واژه همانگونه كه گفتيم دو معنى كاملا مختلف دارد ، ولى در اينجا به قرينه آيه بعد كه سخن از صبح مىگويد منظور همان پايان گرفتن شب است ، و در حقيقت شبيه سوگندى است كه در آيه 33 سوره مدثر آمده وَاللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ . اصولا شب همانگونه كه قبلا اشاره كرده‌ايم يكى از مواهب بزرگ الهى است ، هم مايه آرامش روح و جسم است ، و هم سبب تعديل حرارت آفتاب و ادامه حيات موجودات ، ولى تكيه روى پايان شب ممكن است به خاطر اين باشد كه رو به سوى روشنايى و نور مىرود ، و از اين گذشته بهترين زمان براى نيايش و عبادت پروردگار است ، و آغاز حركت و جنبش در عالم حيات . و سر انجام به سراغ سومين و آخرين قسم رفته ، مىفرمايد : « و سوگند به صبح هنگامى كه تنفس كند » ! ( * ( وَالصُّبْحِ إِذا تَنَفَّسَ ) * ) . چه تعبير جالبى ؟ صبح را به موجود زنده اى تشبيه كرده كه نخستين تنفسش با طلوع سپيده آغاز مىشود ، و روح حيات در همه موجودات مىدمد ، گويى در زير دست و پاى لشكر زنگى شب نفسش بريده بود ، و با درخشيدن اولين شعاع نور از زير چنگال او آزاد مىشود و نفس تازه مىكند ! . اين تعبير شبيه تعبيرى است كه در سوره مدثر بعد از سوگند به شب آمده است كه مىفرمايد : وَالصُّبْحِ إِذا أَسْفَرَ : « سوگند به صبح هنگامى كه نقاب از چهره بر گيرد » گويى ظلمت شب همچون نقاب سياهى بر صورت صبح افتاده ، به هنگام سپيده دم نقاب را كنار مىزند و چهره نورانى و پر فروغ خود را كه نشانه