الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

32

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

از شهر و ديارشان نمودند ، حتى گروهى از آنها پيمان ترك مخاصمه با مسلمانان بسته بودند ، نيكى كردن با اين دسته اظهار محبت با آنها بىمانع بود ، و اگر معاهده اى با آنها بسته بودند بايد به آن وفا كنند و در اجراى عدالت بكوشند . مصداق اين گروه طائفه « خزاعه » بودند كه با مسلمين پيمان ترك مخاصمه داشتند . بنا بر اين جايى براى گفتار جمعى از مفسران باقى نماند كه اين دستور را منسوخ دانسته ، و ناسخ آن را آيه 5 سوره توبه ذكر كرده‌اند كه مىگويد : فَإِذَا انْسَلَخَ الأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ : « هنگامى كه ماه‌هاى حرام پايان گيرد بتپرستان را هر كجا ديديد به قتل برسانيد » چرا كه اين آيه سوره توبه فقط از مشركانى سخن مىگويد كه پيمانشكنى كرده ، و به مخالفت علنى در برابر اسلام و مسلمين برخاسته بودند به گواهى آيات بعد از آن ( 1 ) . بعضى از مفسران در مورد اين آيه روايت كرده‌اند كه همسر مطلقه ابو بكر براى دخترش « اسماء » هدايايى از مكه آورد « اسماء » از پذيرش آن امتناع كرد ، و حتى اجازه ورود به مادرش نداد ، آيه فوق نازل شد و پيامبر ص به او دستور داد مادرش را بپذيرد و هديه اش را قبول كند و او را مورد اكرام و احسان قرار دهد ( 2 ) . اين روايت نشان مىدهد كه تمام مردم مكه نيز مشمول اين حكم نبودند ،

--> ( 1 ) بعضى از مفسران احتمال داده‌اند كه اجازه دوستى در باره مؤمنان باشد كه اسلام را پذيرفته بودند ، ولى در مكه باقى مانده ، و اقدام به هجرت ننموده بودند ، اما لحن آيات كاملا نشان مىدهد كه تمام اين گفتگوها در باره غير مسلمين است . ( 2 ) روح البيان جلد 9 صفحه 481 - اين روايت در صحيح بخارى و بسيارى از كتب تفسير نيز با تفاوتهايى آمده است .