بلكه در ميان آنها اقليتى بودند كه موضع خصمانه اى در برابر مسلمانان نداشتند . به هر حال از اين آيات « يك اصل كلى و اساسى » در چگونگى رابطه مسلمانان با غير مسلمين استفاده مىشود ، نه تنها براى آن زمان كه براى امروز و فردا نيز ثابت است ، و آن اينكه مسلمانان موظفند در برابر هر گروه و جمعيت و هر كشورى كه موضع خصمانه با آنها داشته باشند و بر ضد اسلام و مسلمين قيام كنند ، يا دشمنان اسلام را يارى دهند سرسختانه بايستند ، و هر گونه پيوند محبت و دوستى را با آنها قطع كنند . اما اگر آنها در عين كافر بودن نسبت به اسلام و مسلمين بىطرف بمانند و يا تمايل داشته باشند ، مسلمين مىتوانند با آنها رابطه دوستانه برقرار سازند البته نه در آن حد كه با برادران مسلمان دارند ، و نه در آن حد كه موجب نفوذ آنها در ميان مسلمين گردد . و اگر جمعيت يا دولتى جزو گروه اول باشند و تغيير موضع دهند و يا به عكس در گروه دوم باشند و مسير خود را تغيير دهند بايد وضع فعلى آنها را معيار قرار داد و طبق آيات فوق با آنها عمل كرد .