الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
39
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و در صورت دوم معنايش اين است كه نحوست اين روز ادامه يافت تا همگى را هلاك كرد . بعضى نيز نحس را به معنى « پر گرد و غبار تفسير كردهاند ، چرا كه اين تندباد به قدرى غبارآلود بود كه يكديگر را نمىديدند وقتى از دور نمايان گشت آنها تصور كردند ابر پر بارانى به سوى آنها مىآيد ! اما به زودى فهميدند كه تندبادى است مامور عذاب و هلاك آنها ، چنان كه در آيه 24 سوره احقاف آمده است : فَلَمَّا رَأَوْه عارِضاً مُسْتَقْبِلَ أَوْدِيَتِهِمْ قالُوا هذا عارِضٌ مُمْطِرُنا بَلْ هُوَ مَا اسْتَعْجَلْتُمْ بِه رِيحٌ فِيها عَذابٌ أَلِيمٌ . اين دو تفسير با هم منافاتى ندارد و ممكن است هر دو در معنى آيه جمع باشد . سپس در توصيف اين تندباد مىفرمايد : « مردم را همچون تنههاى نخل ريشه كن شده از جا بر مىكند » و به هر سو پرتاب مىنمود ( * ( تَنْزِعُ النَّاسَ كَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ مُنْقَعِرٍ ) * ) . « منقعر » از ماده « قعر » به معنى پائينترين نقطه چيزى است ، و لذا اين واژه در معنى ريشه كن ساختن به كار مىرود . اين تعبير يا به خاطر آن است كه قوم عاد اندامى قوى و هيكلهايى درشت داشتند ، و چنان كه بعضى از مفسران گفتهاند براى حفظ خود از تندباد گودالها و پناهگاهى زيرزمينى ساخته بودند ، اما قدرت تندباد در آن روز به حدى بود كه آنها را از پناهگاههايشان ريشه كن مىكرد و به اين طرف و آن طرف مىافكند ! حتى گفتهاند آنها را چنان با سر به زمين مىكوبيد كه سرهايشان از تنها جدا مىشد ! تعبير به « اعجاز » جمع « عجز » ( بر وزن رجل ) به معنى قسمت عقب يا