الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

35

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

4 - عرش خدا چيست ؟ بارها گفته‌ايم الفاظ ما كه براى بيان مشخصات زندگى محدود و ناچيز ما وضع شده نمىتواند به درستى بيانگر عظمت خداوند و حتى عظمت مخلوقات بزرگ او باشد ، به همين دليل با استفاده از معانى كنايى اين الفاظ شبحى از آن همه عظمت را ترسيم مىكنيم . و از جمله الفاظى كه اين سرنوشت را پيدا كرده است كلمه « عرش » است كه در لغت به معنى « سقف » يا « تخت پايه بلند » در مقابل كرسى كه به معنى تخت پايه كوتاه است آمده ، سپس اين كلمه در مورد تخت قدرت خداوند به عنوان عرش پروردگار به كار رفته است . در اينكه منظور از عرش خدا چيست و اين كلمه كنايه از چه معنايى مىباشد ؟ مفسران و محدثان و فلاسفه سخن بسيار گفته‌اند . گاهى عرش را به معنى « علم بى پايان پروردگار » تفسير كرده‌اند . و گاه به معنى « مالكيت و حاكميت خدا » . و گاه به معنى هر يك از صفات كماليه و جلاليه او ، چرا كه هر يك از اين اوصاف بيانگر عظمت مقام او مىباشد ، همانگونه كه تخت سلاطين نشانه عظمت آنها است . آرى خداوند داراى عرش علم ، و عرش قدرت ، و عرش رحمانيت و عرش رحيميت است . طبق اين تفسيرهاى سه گانه مفهوم « عرش » بازگشت به صفات ذات پاك پروردگار مىكند ، نه يك وجود خارجى ديگر . بعضى از رواياتى كه از طرق اهل بيت ع رسيده نيز همين معنى را تاييد مىنمايد ، مانند حديثى كه « حفص بن غياث » از امام صادق ع نقل مىكند كه