الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

291

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

است استدلال بر وجود خداوند يكتا شده و از خالقيت و حاكميت او براى لزوم عبادتش اتخاذ سند كرده است . جمله « * ( إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاه تَعْبُدُونَ ) * » در حقيقت اشاره به اين نكته دارد كه اگر قصد عبادت خدا را داريد غير او را حذف كنيد و چيزى را در عبادت او شريك قرار ندهيد ، چرا كه عبادت او با عبادت ديگرى هرگز جمع نمىشود . سپس مىافزايد : اگر اين دليل منطقى در فكر آنها اثر نگذاشت و باز هم به سراغ بتها و معبودهاى مجازى رفتند و معبود حقيقى را به دست فراموشى سپردند « اگر در عبادت خدا استكبار كردند هرگز نگران نباش ، چون فرشتگان مقربى كه در پيشگاه او هستند شب و روز براى او تسبيح مىگويند ، و هيچگاه از عبادت او ملالت و خستگى پيدا نمىكنند » ( * ( فَإِنِ اسْتَكْبَرُوا فَالَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُونَ لَه بِاللَّيْلِ وَالنَّهارِ وَهُمْ لا يَسْأَمُونَ ) * ) ( 1 ) . اگر گروهى نادان و جاهل و بى خبر در برابر ذات پاكش سجده نكنند مساله اى نيست اين عالم وسيع پر است از فرشتگان مقرب كه دائما در حال ركوع و سجود و حمد و تسبيحند ، تازه نيازى به عبادت آنها نيز ندارد ، آنها نيازمند عبادت اويند ، چرا كه هر افتخار و كمالى براى ممكنات است در سايه عبوديت او است . چنان كه گفتيم آيات فوق از آيات سجده است ولى در اين كه آيا سجده بعد از آغاز آيه اول ( جمله تعبدون ) واجب است يا بعد از اتمام هر دو آيه ( جمله و هم لا يسامون ) در ميان فقهاى اهل سنت گفتگو است ، گروهى اولى را پذيرفته‌اند ، مانند شافعى و مالك و بعضى دوم را ترجيح داده‌اند مانند ابو حنيفه و احمد حنبل ،

--> ( 1 ) « * ( لا يَسْأَمُونَ ) * » از ماده « سئامت » به معنى خستگى از ادامه كار يا جريانى است - ضمنا جمله « * ( فَإِنِ اسْتَكْبَرُوا ) * » جمله شرطيه است و جزاى آن محذوف مىباشد و در تقدير چنين است : « فان استكبروا من عبادة اللَّه و توحيده لا يضره شيئا » .