و نياز خويش از آن بهره مىگيرد . وصف ديگرش اين است كه مجموعه اى كامل است ، زيرا « قرآن » از ماده قرائت در اصل به معنى جمع كردن اجزاى سخن است . در توصيف سوم فصاحت و بلاغت مخصوص آن را بيان مىكند ، كه حقايق را صريح و دقيق ، بى كم و كاست و گويا و رسا ، و در عين حال زيبا و جذاب منعكس مىسازد . توصيف چهارم و پنجم بيانگر تاثير عميق تربيتى آن است ، از طريق بشارت و انذار ، گاه چنان آياتش در تشويق نيكان و پاكان اوج مىگيرد كه تمام وجود انسان را به وجد مىآورد ، و گاه در تهديد و انذار فاسدان و مجرمان چنان تكان دهنده است كه مو بر تن انسان راست مىشود ، و اين دو اصل تربيتى را دوش به دوش يكديگر در آياتش پيش مىبرد . ولى افسوس كه متعصبان لجوج گوش شنوا ندارند ، گويى كرند و هيچ نمىشنوند ، گوش ظاهرشان سالم است ، ولى روح شنوايى و درك حقايق را از محتواى كلام از دست داده‌اند . اما عكس العمل منفى اين كوردلان به همين جا ختم نمىشد ، بلكه تلاش و كوشش داشته كه پيامبر ص را از دعوت خود مايوس سازند ، و به او ثابت كنند كه در مقابل دعوت تو گوش شنوايى در اين ديار نيست ، و بيهوده تلاش مكن ! چنان كه در آيه بعد مىگويد : « آنها گفتند : قلبهاى ما در برابر دعوت تو در پوششهايى قرار گرفته ، و گوشهاى ما سنگين است ، و ميان ما و تو حجابى وجود دارد » ! ( * ( وَقالُوا قُلُوبُنا فِي أَكِنَّةٍ مِمَّا تَدْعُونا إِلَيْه وَفِي آذانِنا وَقْرٌ وَمِنْ بَيْنِنا وَبَيْنِكَ حِجابٌ ) * ) . حالا كه چنين است كار به كار ما نداشته باش توبه سراغ عمل و برنامه هاى