از شير و پشم و پوست و ساير اجزاى آنها استفاده مىكنيد و حتى فضولات بدن آنها نيز در كشاورزى و غيره قابل استفاده است ، خلاصه در تمام وجود اين چهارپايان چيزى بىمصرف نيست ، تمام مفيد و سودمند است ، حتى بعضى از مواد دارويى را از بدن چهارپايان مىگيرند . ( توجه داشته باشيد نكره بودن « منافع » براى بيان اهميت آن است ) . سپس مىافزايد : « منظور ديگر از آفرينش آنها اين بوده است كه بر آنها سوار شويد و به مقاصدى كه در دل داريد برسيد » ( * ( وَلِتَبْلُغُوا عَلَيْها حاجَةً فِي صُدُورِكُمْ ) * ) . بعضى از مفسران اين جمله را به معنى حمل و نقل « بارها » به وسيله چهارپايان دانسته‌اند كه در جمله‌هاى قبل به آن اشاره نشده است ، ولى اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور از « * ( حاجَةً فِي صُدُورِكُمْ ) * » ( حاجتى كه در دل داريد ) مقاصد شخصى و غير عمومى باشد مانند استفاده‌هاى تفريحى ، هجرت و سياحت ، مسابقه‌ها و گاه كسب ابهت و مانند آن . و از آنجا كه اينها همه وسيله مسافرت در خشكى هستند ، در پايان آيه مىافزايد : « و بر اين چهارپايان و بر كشتيها سوار مىشويد » ( * ( وَعَلَيْها وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ ) * ) ( 1 ) . تعبير به « عليها » ( بر چهارپايان ) با اينكه قبلا از آنها سخن به ميان آمده مقدمه اى است براى ذكر « فلك » ( كشتيها ) يعنى خداوند در صحرا و دريا وسيله مسافرت و حمل و نقل بارها را در اختيار شما گذاشت تا به سهولت بتوانيد به مقاصد خود برسيد . در كشتيها خاصيتى آفريد كه با تمام ثقل و سنگينى بر روى آب باقى بماند ،

--> ( 1 ) در باره منافع حيوانات در جلد 11 صفحه 158 به بعد ( ذيل آيه 5 سوره نحل ) مشروحا بحث كرديم .