الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
499
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
مىگشايد زيرا هدف اصلى از همه اين امور تربيت و هدايت است نه انتقامجويى و خشونت ، با لحنى آكنده از نهايت لطف و محبت آغوش رحمتش را به روى همگان باز كرده و فرمان عفو آنها را صادر نموده ، مىفرمايد : « به آنها بگو اى بندگان من كه بر خودتان اسراف و ستم كردهايد از رحمت خداوند نوميد نشويد كه خدا همه گناهان را مىبخشد » كه او بخشنده و مهربان است ( * ( قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّه إِنَّ اللَّه يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً ) * ) . دقت در تعبيرات اين آيه نشان مىدهد كه از اميدبخشترين آيات قرآن مجيد نسبت به همه گنهكاران است ، شمول و گستردگى آن به حدى است كه طبق روايتى امير مؤمنان على ع فرمود : در تمام قرآن آيه اى وسيعتر از اين آيه نيست « ( ما فى القرآن آية اوسع من * ( يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا . . . ) * ) ( 1 ) . دليل آن نيز روشن است زيرا : 1 - تعبير به « يا عبادى » ( اى بندگان من ! ) آغازگر لطفى است از ناحيه پروردگار . 2 - تعبير به « اسراف » به جاى « ظلم و گناه و جنايت » نيز لطف ديگرى است . 3 - تعبير به « * ( عَلى أَنْفُسِهِمْ ) * » كه نشان مىدهد گناهان آدمى همه به خود او باز مىگردد نشانه ديگرى از محبت پروردگار است همانگونه كه يك پدر دلسوز به فرزند خويش مىگويد اينهمه بر خود ستم مكن ! 4 - تعبير به « لا تقنطوا » ( مايوس نشويد ) با توجه به اينكه « قنوط » در اصل به معنى مايوس شدن از خير است به تنهايى دليل بر اين است كه گنهكاران نبايد از « لطف الهى » نوميد گردند . 5 - تعبير « * ( مِنْ رَحْمَةِ اللَّه ) * » بعد از جمله « لا تقنطوا » تاكيد بيشترى بر اين
--> ( 1 ) « مجمع البيان » و « تفسير قرطبى » و « تفسير صافى » ذيل آيه مورد بحث .