الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
411
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
غرفههاى ديگرى بنا شده ، و از زير آن نهرها جارى است ، اين وعده الهى است و خداوند در وعده خود تخلف نمىكند تفسير : بندگان حقيقى خدا باز در اين آيات ، قرآن از روش مقايسه بهره گيرى كرده ، و در مقابل مشركان متعصب و لجوجى كه سرنوشتى جز آتش دوزخ ندارند سخن از بندگان خاص و حقيقتجوى پروردگار به ميان آورده ، مىگويد : « بشارت باد بر كسانى كه از عبادت » طاغوت « اجتناب كردند و به سوى خدا بازگشتند » ( * ( وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوها وَأَنابُوا إِلَى اللَّه لَهُمُ الْبُشْرى ) * ) . با توجه به اينكه « بشرى » در اينجا مطلق است همه گونه بشارت بر نعمتهاى الهى اعم از مادى و معنوى را شامل مىشود ، اما اين بشارت وسيع و گسترده مخصوص كسانى است كه از پرستش طاغوت اجتناب ورزند ، و به سوى خدا باز آيند كه مجموع ايمان و اعمال صالح در همين جمله جمع است . زيرا « طاغوت » در اصل از ماده « طغيان » به معنى تعدى و تجاوز از حد و مرز است ، و لذا اين كلمه بر هر متجاوز ، و هر معبودى جز خدا ، مانند شيطان و حكام جبار اطلاق مىشود ( اين كلمه در واحد و در جمع هر دو به كار مىرود ) ( 1 ) . بنا بر اين « اجتناب از طاغوت » با اين معنى وسيع و گسترده ، دورى از هر گونه شرك و بتپرستى و هواپرستى و شيطانپرستى و تسليم در برابر حاكمان
--> ( 1 ) بعضى از مفسران مانند « زمخشرى » در كشاف معتقدند كه « طاغوت » در اصل « طغيوت » بر وزن ( فعلوت ) همانند ملكوت بوده ، سپس مقلوب شده و لام الفعل بر عين الفعل تقدم يافته و « طوغوت » شده ، و بعد از تبديل واو به الف « طاغوت » گرديده ، و از چند جهت معنى تاكيد را مىرساند : صيغه مبالغه ، معنى مصدرى و قلب ( تفسير كشاف جلد 4 ص 120 ) .