الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
403
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
« صابران و شكيبايان » اجر و پاداش خود را بىحساب دريافت مىدارند « ( * ( إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ ) * ) ( 1 ) . تعبير به « يوفى » كه از ماده « وفى » و به معنى اعطاء كامل است از يك سو و تعبير « به غير حساب » از سوى ديگر نشان مىدهد كه صابران با استقامت برترين اجر و پاداش را در پيشگاه خدا دارند ، و اهميت هيچ عملى به پايه صبر و استقامت نمىرسد . شاهد اين سخن حديث معروفى است كه امام صادق ع از رسول اللَّه ص نقل مىكند : اذا نشرت الدواوين و نصبت الموازين ، لم ينصب لاهل البلاء ميزان ، و لم ينشر لهم ديوان ، ثم تلا هذه الاية : * ( إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ ) * : « هنگامى كه نامههاى اعمال گشوده مىشود ، و ترازوهاى عدالت پروردگار نصب مىگردد ، براى كسانى كه گرفتار بلاها و حوادث سخت شدند و استقامت ورزيدند نه ميزان سنجشى نصب مىشود ، و نه نامه عملى گشوده خواهد شد ، سپس پيامبر به عنوان شاهد سخنش آيه فوق را تلاوت فرمود كه خداوند اجر صابران را بىحساب مىدهد » ( 2 ) . بعضى معتقدند كه اين آيه در باره نخستين هجرت مسلمانان يعنى هجرت گروه عظيمى به سركردگى « جعفر بن ابى طالب » به سرزمين حبشه نازل شده است و بارها گفتهايم كه شان نزولها در عين اينكه مفاهيم آيات را روشن مىكند آنها را محدود نمىسازد .
--> ( 1 ) « * ( بِغَيْرِ حِسابٍ ) * » ممكن است متعلق به « يوفى » باشد ، يا حال براى « اجرهم » ، ولى احتمال اول مناسبتر است . ( 2 ) تفسير « مجمع البيان » ذيل آيات مورد بحث - و همين معنى با تفاوت مختصرى در تفسير « قرطبى » از « حسين بن على » ( ع ) از جدش رسول اللَّه ( ص ) نقل شده است .