« ذيل آيه 5 سوره حج » بحث كرده‌ايم ) . در پايان آيه و بعد از ذكر حلقه‌هاى سه گانه توحيدى پيرامون خلقت انسان ، و چهارپايان ، و تطورات جنين ، مىگويد : « اين است خداوند پروردگار شما كه حكومت در سراسر عالم هستى از آن اوست ، هيچ معبودى جز او وجود ندارد ، با اينحال چگونه از راه حق منحرف مىشويد » ؟ ! ( * ( ذلِكُمُ اللَّه رَبُّكُمْ لَه الْمُلْكُ لا إِله إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ ) * ) . گويى انسان را بعد از مشاهده اين آثار بزرگ توحيدى به مقام شهود ذات پروردگار رسانده ، سپس به ذات مقدسش اشاره كرده ، مىگويد : « اين است خداوند و معبود و پروردگار شما » و به راستى اگر چشم بينايى باشد او را در پشت اين آثار به خوبى تماشا مىكند ، چشم سر آثار را مىبيند و چشم دل آفريننده آثار را ! با صد هزار جلوه برون آمدى كه من با صد هزار ديده تماشا كنم تو را ! تعبير به « ربكم » و همچنين « له الملك » در واقع دليلى است براى انحصار معبود در ذات پاك خدا كه در جمله « * ( لا إِله إِلَّا هُوَ ) * » بيان شده است ( دقت كنيد ) . هنگامى كه خالق اوست ، مالك و مربى نيز اوست ، حاكميت در سراسر هستى نيز تنها براى اوست ، پس غير او چه نقشى در اين عالم دارد كه شايسته عبوديت شود ؟ ! اينجاست كه گويى به جمعى خواب و گروهى غافل از همه جا بى خبر فرياد مىزند « * ( فَأَنَّى تُصْرَفُونَ ) * » با اينحال چگونه شما اغفال شده‌ايد و از راه توحيد منحرف گشته‌ايد ؟ ! ( 1 ) .

--> ( 1 ) توجه داشته باشيد كه « انى » گاه به معنى « اين » ( كجا ) و گاه به معنى « كيف » ( چگونه ) مىآيد .