الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
323
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
است ، و غالبا به ورود در كارها بدون مطالعه و فكر قبلى نيز اطلاق مىشود . اين تعبير نشان مىدهد كه پيروان ضلالت بدون مطالعه و فكر و صرفا روى هوا و هوس و تقليدهاى كوركورانه در آتش شديد و خوفناك جهنم ورود مىكنند . به هر حال اين صدا به گوش پيروان مىرسد و از ناخوشامد گفتن رؤساى ضلالت سخت خشمگين مىگردند ، رو به سوى آنها كرده ، « مىگويند : بلكه خوشامد بر شما مباد كه شما اين عذاب دردناك را به ما پيشنهاد كرديد و براى ما فراهم ساختيد ، چه بد قرارگاهى است دوزخ » ؟ ! ( * ( قالُوا بَلْ أَنْتُمْ لا مَرْحَباً بِكُمْ أَنْتُمْ قَدَّمْتُمُوه لَنا فَبِئْسَ الْقَرارُ ) * ) . جمله اخير ( * ( فَبِئْسَ الْقَرارُ ) * ) در حقيقت نقطه مقابل « جَنَّاتِ عَدْنٍ » است كه در باره پرهيزگاران آمده بود ، اشاره به اينكه مصيبت بزرگ اين است كه دوزخ جايگاه موقتى نيست ، بلكه قرارگاه ثابت است ! هدف پيروان از اين تعبير اين است كه آنها مىخواهند بگويند هر چه هست اين حسن را دارد كه شما رؤساى ضلالت نيز در اين امر با ما مشتركيد ، و اين مايه تشفى قلب ماست ، و يا اشاره به اين است كه جنايت شما پيشوايان بر ما جنايتى بس عظيم بود ، چرا كه دوزخ يك جايگاه موقتى نيست بلكه قرارگاه ماست . ولى با اين حال پيروان به اين سخن راضى نمىشوند ، چرا كه رؤساى ضلالت را كه عامل اصلى جرم بودند از خود مستحقتر مىدانند لذا رو به درگاه خدا كرده « مىگويند : پروردگارا ! هر كس اين عذاب را براى ما فراهم ساخته عذابى مضاعف در آتش دوزخ بر او بيفزا » ( * ( قالُوا رَبَّنا مَنْ قَدَّمَ لَنا هذا فَزِدْه عَذاباً ضِعْفاً فِي النَّارِ ) * ) .