الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
322
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
اين در حقيقت نقطه مقابل « بِفاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ » در آيات گذشته است كه اشاره به انواع مختلف نعمتها و ميوههاى بهشتى بود . به هر حال اين شباهت ممكن است در شدت و ناراحتى و يا در جميع جهات باشد . سپس آخرين مجازات آنها را كه همنشينان بد با زبانى مملو از سرزنش است مطرح ساخته مىگويد : هنگامى كه رؤساى ضلال وارد دوزخ مىشوند و با چشم خود مىبينند كه پيروان را نيز به سمت دوزخ مىآورند به يك ديگر مىگويند : « اين فوجى است كه همراه شما وارد دوزخ مىشود » ( * ( هذا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ ) * ) ( 1 ) . « خوش آمد بر آنها مباد » ! ( * ( لا مَرْحَباً بِهِمْ ) * ) . « آنها همگى در آتش خواهند سوخت » ( * ( إِنَّهُمْ صالُوا النَّارِ ) * ) . جمله « * ( هذا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ ) * » به قرينه جملهها و آيات بعد ، از گفتار پيشوايان ضلالت و گمراهى است ، وقتى پيروان خويش را آماده ورود در دوزخ مىبينند به يكديگر مىگويند اينها هم با شما خواهند بود بعضى از مفسران نيز آن را خطاب فرشتگان به سردمداران كفر و عصيان مىدانند ، ولى معنى اول مناسبتر به نظر مىرسد . « مرحبا » كلمه اى است كه به هنگام خوشآمد گفتن به ميهمان ، گفته مىشود و « لا مرحبا » ضد آن است ، اين كلمه مصدر از ماده رحب ( بر وزن محو ) به معنى وسعت مكان است ، يعنى بفرمائيد كه در مكان وسيع و مناسبى ورود كردهايد ، و معادل آن در زبان فارسى جمله « خوش آمديد » مىباشد . « مقتحم » از ماده « اقتحام » به معنى وارد شدن در كار شديد و خوفناك
--> ( 1 ) اين جمله محذوفى دارد ، و در تقدير چنين است « يقول رؤساء الضلال بعضهم لبعض هذا فوج مقتحم معكم » .