الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
279
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
مىخواهد برود . 37 - و شياطين را مسخر او ساختيم ، هر بناء و غواصى از آنها . 38 - و گروه ديگرى ( از شياطين ) را در غل و زنجير ( تحت سلطه او ) قرار داديم . 39 - ( و به او گفتيم ) اين عطاى ماست به هر كس مىخواهى ( و صلاح مىبينى ) ببخش و از هر كس مىخواهى امساك كن و حسابى بر تو نيست . 40 - و براى او ( سليمان ) نزد ما مقامى ارجمند و سرانجامى نيك است تفسير : آزمايش سخت سليمان و حكومت گسترده او اين آيات هم چنان قسمت ديگرى از سرگذشت سليمان را بازگو مىكند ، و نشان مىدهد كه انسان به هر پايه اى از قدرت برسد باز از خود چيزى ندارد ، و هر چه هست از ناحيه خدا است ، مطلبى كه توجه به آن پردههاى غرور و غفلت را از مقابل چشم انسان كنار مىزند ، و او را به موقعيت خويش در عرصه جهان هستى واقف مىسازد . نخستين قسمت اين آيات در باره يكى از آزمايشهايى است كه خدا در باره سليمان كرد ، آزمايشى كه با « ترك اولى » همراه بود ، و به دنبال آن سليمان به درگاه خدا روى آورد و از اين « ترك اولى » توبه كرد . فشرده بودن محتواى اين آيات باز به گروهى از خيالپردازان افسانه باف مجالى داده است كه داستانهاى بىاساس و موهومى را در اينجا بسازند ، و امورى را به اين پيامبر بزرگ نسبت دهند كه يا مخالف اساس نبوت است ، و يا منافى مقام عصمت ، و يا اصولا منافات با منطق عقل و خرد دارد كه اين خود نيز امتحان و آزمايشى است براى همه پژوهندگان قرآن ، در حالى كه اگر قناعت به متن گفته قرآن مىشد مجالى براى اين افسانههاى خرافى باقى نمىماند . در نخستين آيه مورد بحث قرآن مىگويد : « ما سليمان را آزموديم و بر كرسى