الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

238

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و در حكومت ، و هم صاحب نعمت فراوان ( 1 ) . « اواب » از ماده « اوب » ( بر وزن قول ) به معنى بازگشت اختيارى به سوى چيزى است ، و از آنجا كه « اواب » صيغه مبالغه مىباشد اشاره به اين است كه او بسيار به سوى پروردگارش بازگشت مىكرد ، و از كوچكترين غفلت و ترك اولى توبه مىنمود . سپس طبق روش اجمال و تفصيل كه در قرآن مجيد به هنگام ذكر مسائل مختلف معمول است ، بعد از بيان اجمالى نعمتهاى خداوند بر داود ، به شرح قسمتى از آن پرداخته ، چنين مىگويد : « ما كوه‌ها را مسخر او ساختيم به گونه اى كه هر شامگاه و صبحگاه با او خدا را تسبيح مىگفتند » ! ( * ( إِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبالَ مَعَه يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالإِشْراقِ ) * ) ( 2 ) . نه تنها كوه‌ها كه « پرندگان را نيز دسته جمعى مسخر او كرديم ، تا همراه او تسبيح خدا گويند » ( * ( وَالطَّيْرَ مَحْشُورَةً ) * ) . همه اين پرندگان و كوه‌ها مطيع فرمان داود و همصدا با او و « بازگشت كننده به سوى او بودند » ( * ( كُلٌّ لَه أَوَّابٌ ) * ) . ضمير « له » ممكن است به « داود » باز گردد ، بنا بر اين مفهوم جمله همان

--> ( 1 ) « ايد » جمع « يد » به معنى « دست » مىباشد ، سپس به مناسبت اين كه دست مظهر قدرت و بخشيدن نعمت و سلطه و مالكيت است ، در همه اين معانى به كار رفته است . ( 2 ) « معه » ممكن است متعلق به « يسبحن » باشد ، بنا بر اين همصدا شدن كوه‌ها را با داود بيان مىكند شبيه آنچه در آيه 10 سوره سبا آمده * ( يا جِبالُ أَوِّبِي مَعَه ) * و ممكن است متعلق به « سخرنا » بوده باشد ، و در اين صورت مفهوم جمله اين است كه « ما كوه‌ها را مسخر او ساختيم » اما تعبير به « معه » بجاى « له » براى بيان اين نكته است كه اين تسخير در زمينه هماوازى در تسبيح بود .