الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
119
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
همچون يعقوب از او به وجود مىآيد ، بنا بر اين نوبتى براى ذبح باقى نخواهد ماند . كسانى كه ذبيح را اسحاق مىدانند در حقيقت اين آيات را ناديده گرفتهاند . ثالثا : روايات بسيارى در منابع اسلامى آمده است كه نشان مىدهد ذبيح « اسماعيل » بوده است به عنوان نمونه : در حديث معتبرى كه از پيامبر گرامى اسلام نقل شده مىخوانيم : انا ابن الذبيحين : « من فرزند دو ذبيحم » و منظور از دو ذبيح يكى پدرش « عبد اللَّه » است كه « عبد المطلب » جد پيامبر ص نذر كرده بود او را براى خدا قربانى كند سپس يكصد شتر به فرمان خدا فداء او قرار داد و داستانش مشهور است ، و ديگر « اسماعيل » بود ، زيرا مسلم است كه پيامبر اسلام ص از فرزندان اسماعيل است ، نه اسحاق ( 1 ) . در دعائى كه از على ع از پيامبر گرامى ص نقل شده مىخوانيم : يا من فدا اسماعيل من الذبح : « اى كسى كه فدايى براى ذبح اسماعيل قرار دادى » ( 2 ) . در احاديثى كه از امام باقر و امام صادق ع نقل شده مىخوانيم : « هنگامى كه سؤال كردند « ذبيح » كه بود فرمودند : « اسماعيل » . در حديثى كه از امام على بن موسى الرضا ع نقل شده نيز مىخوانيم : لو علم اللَّه عز و جل شيئا اكرم من الضان لفدى به اسماعيل : « اگر حيوانى بهتر از گوسفند پيدا مىشد آن را فديه اسماعيل قرار مىداد » ( 3 ) . خلاصه روايات در اين زمينه بسيار است كه اگر بخواهيم همه آنها را نقل
--> ( 1 ) تفسير « مجمع البيان » ذيل آيات مورد بحث . ( 2 ) « نور الثقلين » جلد 4 صفحه 421 . ( 3 ) نور الثقلين جلد 4 صفحه 422 .