در برابر اين سؤال پاسخهاى متعددى مطرح كرده‌اند آنچه نزديكتر به نظر مىرسد اين است كه هنگامى كه بدن انسان تبديل به خاك شد ، صورت خود را از دست مىدهد ، و در قيامت كه باز مىگردد همان مواد پيشين ، صورتى مانند صورت اول را به خود مىگيرد ، يعنى ماده همان ماده است ولى صورت شبيه صورت گذشته ، چرا كه عين آن صورت مخصوصا با توجه به قيد زمان امكان بازگشت ندارد ، بخصوص اينكه مىدانيم در رستاخيز انسانها با تمام كيفيات گذشته محشور نمىشوند ، مثلا پيران به صورت جوان ، و معلولان به صورت سالم خواهند بود . و به تعبير ديگر : بدن انسانها همانند خشتى است كه از هم متلاشى مىشود و خاك آن را جمع مىكنند و بار ديگر به صورت گل در آورده و در قالب مىريزند و خشت تازه از آن مىزنند . اين خشت نوين از يك نظر عين همان است و از يك نظر مثل آن ( ماده اش همان ماده و صورتش مانند آن صورت است دقت كنيد ) ( 1 ) . آيه بعد تاكيدى است بر آنچه در آيات قبل گذشت ، تاكيدى است بر اين حقيقت كه هر گونه ايجادى در برابر اراده و قدرت او سهل و آسان است ، ايجاد

--> ( 1 ) بعضى از مفسران ضمير « مثلهم » را به آسمانها و زمين باز گردانده‌اند و گفته‌اند انتخاب ضمير جمع عاقل در اينجا به خاطر آن است كه در زمين و آسمان موجودات عاقل فراوانى وجود دارند ، بعضى ديگر تعبير به « مثل » را شاهد بر اين گرفته‌اند كه بازگشت عين آن جسم و آن مواد كه در دنيا بود ضرورتى ندارد ، چرا كه شخصيت انسان به روح او است ، و اين روح به هر ماده اى تعلق بگيرد مثل انسان است ، ولى بايد توجه داشت كه اين سخن با ظاهر آيات قرآن - حتى با آيات مورد بحث - ابدا سازگار نيست ، چرا كه قرآن صريحا در همين آيات مىگويد : خدا همان استخوان پوسيده را زنده مىكند ، و لباس حيات بر آنها مىپوشاند نه مواد ديگرى ( دقت كنيد ) .