الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

387

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

زيرا « فلك » چنان كه ارباب لغت گفتند در اصل به معنى بر آمدن پستان دختران و شكل دورانى به خود گرفتن است ، سپس به قطعاتى از زمين كه مدور است و يا اشياء مدور ديگر نيز اطلاق شده ، و از همين رو به مسير دورانى كواكب نيز اطلاق مىشود . جمله « * ( كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ ) * » به عقيده بسيارى از مفسران اشاره به هر يك از خورشيد و ماه و ستارگان است كه براى خود مسير و مدارى دارند ، هر چند نام ستارگان قبلا در آيات ذكر نشده ، ولى با توجه به ذكر « ليل » ( شب ) و قرين بودن ستارگان با ماه و خورشيد ، فهم اين معنى از جمله مزبور بعيد به نظر نمىرسد ، به خصوص كه « يسبحون » به صورت صيغه جمع آمده است . اين تفسير نيز وجود دارد كه اين جمله اشاره به هر يك از خورشيد و ماه و شب و روز بوده باشد ، چرا كه شب و روز هر كدام براى خود مدارى دارند و دقيقا دور كره زمين گردش مىكنند ، تاريكى نيمى از كره زمين را هميشه پوشانده ، و روشنايى نيم ديگر را و اين دو در بيست و چهار ساعت يك دور تمام به گردش زمين مىگردند . تعبير به « يسبحون » از ماده « سياحت » كه طبق نقل راغب در مفردات در اصل به معنى حركت « سريع » در آب و هوا است ( 1 ) اشاره به حركت سريع كرات آسمانى مىكند ، و آنها را تشبيه به موجودات عاقلى كرده است كه با سرعت به گردش خود ادامه مىدهند ، امروز نيز اين حقيقت ثابت شده كه اجرام آسمانى با سرعتهاى بسيار عجيب و گاه سرسامآورى در مسير خود حركت دارند .

--> ( 1 ) اينكه ذكر خدا و عبادت او را « تسبيح » مىگويند نيز از همين جا ناشى شده ، چرا كه آن هم يك نوع حركت سريع در طريق اطاعت و عبادت پروردگار است ( مفردات راغب ماده سبح ) .