نكته‌ها : 1 - حركت « دورانى » و « جريانى » خورشيد : « دوران » در لغت عرب به حركت دايره مانند گفته مىشود ، در حالى كه « جريان » اشاره به حركات طولى است ، جالب اينكه در آيات فوق براى خورشيد هم حركت جريانى قائل شده ، و هم دورانى ، يك جا مىگويد : و الشمس تجرى . . . و در جاى ديگر از شناور بودن خورشيد در فلك ( مسير دايره مانند ) سخن مىگويد ( * ( كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ ) * ) . آن روز كه اين آيات نازل شد فرضيه هيئت « بطلميوس » با قدرت هر چه تمامتر بر محافل علمى حاكم بود ، طبق اين فرضيه اجرام آسمانى به خودى خود گردشى نداشتند ، بلكه در دل افلاك كه اجسامى بلورين و متراكم روى هم همچون طبقات پوست پياز بودند ميخكوب شده بودند و حركت آنها تابع حركت افلاكشان بود ، بنا بر اين در آن روز نه شناور بودن خورشيد مفهومى داشت ، و نه حركت طولى و جريانى آن . اما بعد از فرو ريختن پايه‌هاى فرضيه بطلميوس در پرتو كشفيات قرون اخير ، و آزاد شدن اجرام آسمانى از قيد و بند افلاك بلورين ، اين نظريه قوت گرفت كه خورشيد در مركز منظومه شمسى ثابت و بىحركت است ، و تمام منظومه شمسى پروانه وار به گرد او مىچرخند . در اينجا باز مفهوم تعبيرات آيات فوق كه حركت طولى و دورانى را به خورشيد نسبت مىداد روشن نبود . تا اينكه باز علم به پيشرفت خود ادامه داد و در اين اواخر چند نوع حركت براى خورشيد ثابت شد : حركت وضعى آن به دور خودش . حركت طولى آن همراه منظومه شمسى به سوى نقطه مشخصى از آسمان .