بنا بر اين جمله « إِنَّه عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ » مفهومش اين مىشود كه خداوند از صاحب و مالك دلها با خبر است ، اين جمله كنايه لطيفى از عقائد و نيات انسانها است ، چرا كه اعتقادات و نيات هنگامى كه در دل مستقر شوند گويى مالك قلب انسان مىگردند ، و بر آن حكومت مىكنند ، و به همين دليل اين عقائد و نيات صاحب و مالك دل انسانى محسوب مىشود . اين همان است كه بعضى از بزرگان علما از آن استفاده كرده و در اين عبارت آن را مجسم كرده‌اند : « الانسان آرائه و افكاره ، لا صورته و اعضائه » ! « انسان همان عقائد و افكارش مىباشد نه صورت و اعضاء پيكرش » ( 1 ) . 2 - هيچ راه بازگشتى وجود ندارد ! مسلما قيامت و زندگى بعد از مرگ يك مرحله تكاملى نسبت به دنيا است و بازگشت از آن به اين جهان معقول نيست ، آيا ما مىتوانيم به ديروز باز گرديم ؟ آيا نوزاد مىتواند به دوران جنينى باز گردد ؟ و آيا ميوه اى كه از شاخه جدا شده امكان دارد به شاخه باز گردد ؟ به همين دليل بازگشت به دنيا براى اهل آخرت ممكن نيست . تازه به فرض چنين بازگشتى امكان پذير باشد مسلما انسان فراموشكار به همان روش پيشين خود ادامه خواهد داد ! راه دور نرويم ، ما بارها خود را آزموده‌ايم كه در شرائط خاصى كه در تنگنا قرار مىگيريم با خداى خود مخلصانه قرارها مىگذاريم ، ولى همين كه آن شرائط تغيير كرد قول و قرارها را به كلى فراموش مىكنيم ، مگر كسانى كه به راستى تحول عميقى پيدا مىكنند ، نه تحولى مشروط به همان شرائط كه با عوض شدن آن به حال اول باز مىگردد .

--> ( 1 ) عالم بزرگوار مرحوم « كاشف الغطا » در « اصل الشيعه و اصولها » .