و به هر حال مرحله « زوجيت » مرحله تداوم نسل انسان و تكثير مثل او است ، و اينكه بعضى احتمال داده‌اند « ازواج » در اينجا به معنى « اصناف » و يا « روح و جسم » و مانند آن است بسيار بعيد به نظر مىرسد . سپس وارد چهارمين و پنجمين مرحله حيات انسان شده ، موضوع « باردارى مادران » و « وضع حمل » آنها را پيش كشيده ، مىگويد : « هيچ جنس ماده اى باردار نمىشود و وضع حمل نمىكند مگر به علم پروردگار » ( * ( وَما تَحْمِلُ مِنْ أُنْثى وَلا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِه ) * ) . آرى مساله « باردارى » و تحولات و دگرگونيهاى بسيار عجيب و پيچيده جنين ، سپس رسيدن به مرحله وضع حمل و دگرگونيهاى شگفتانگيزى كه در آن لحظه حساس و بحرانى به مادران از يك سو ، و به جنين از سوى ديگر دست مىدهد ، به قدرى ظريف و دقيق است كه جز به اتكاى علم بى پايان خداوند امكان پذير نيست كه اگر نظام حاكم بر آن سر سوزنى اختلال يابد برنامه حمل يا وضع حمل دچار آشفتگى و يا اختلال مىگردد ، و به فساد و تباهى مىكشد . اين پنج مرحله از زندگى انسان هر يك از ديگرى عجيبتر و شگفتآورتر است . خاك بيجان و مرده كجا و انسان زنده عاقل و هوشيار و پر ابتكار كجا ؟ ! نطفه بىارزش كه از چند قطره آب متعفن تشكيل شده كجا و انسانى رشيد و زيبا و مجهز به حواس مختلف و دستگاههاى گوناگون كجا ؟ ! ( 1 ) . از اين مرحله كه بگذريم مساله تقسيم نوع انسان به دو جنس « مذكر » و « مؤنث » با تفاوتهاى فراوان در جسم و جان ، و مسائل فيزيولوژيكى به ميان مىآيد كه از همان آغاز انعقاد نطفه ، راه خود را از يكديگر جدا كرده و هر كدام

--> ( 1 ) « نطفه » همانگونه كه سابقا گفته‌ايم در اصل به معنى آب يا آب اندك صاف است سپس به همين مناسبت به آب اندكى كه مبدء انعقاد جنين مىشود اطلاق شده است .