هنگامى كه عذاب الهى را مىبينند ندامت خود را كتمان مىكنند مبادا بيشتر رسوا شوند ، و ما ، غل و زنجير بر گردن كافران مىنهيم « ( * ( وَأَسَرُّوا النَّدامَةَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذابَ وَجَعَلْنَا الأَغْلالَ فِي أَعْناقِ الَّذِينَ كَفَرُوا ) * ) . گرچه كتمان كردن در آن جهان كه يوم البروز است و چيزى قابل مخفى كردن نيست فائده اى ندارد ، اما آنها طبق عادت ديرينه اى كه در دنيا داشتند به پندار اينكه مىتوانند حال خود را مكتوم دارند به پنهان كارى دست مىزنند . آرى آنها هر وقت در دنيا به اشتباه خود پى مىبردند و نادم مىشدند شجاعت اظهار ندامت كه مقدمه اى براى بازگشت و تجديد نظر بود نداشتند ، و همين خصيصه اخلاقى خود را در قيامت نيز به كار مىگيرند و اما چه سود ؟ بعضى از مفسران احتمال داده‌اند كه اين پنهان داشتن ندامت به خاطر شدت وحشتى است كه از مشاهده عذاب الهى و گذاردن غل و زنجير بر گردن آنها دست مىدهد ، نفسهايشان در سينه‌ها حبس مىشود و زبانشان از سخن باز مىماند . هر چند همانها در مواقف ديگر قيامت فرياد « يا وَيْلَنا إِنَّا كُنَّا ظالِمِينَ » را « اى واى ما ستمگر بوديم » سر مىدهند ( انبياء - 14 ) . بعضى نيز « اسرار » را در اينجا به معنى « اظهار » كرده‌اند و گفته‌اند اين واژه در لغت عرب در دو معنى متضاد استعمال مىشود ، و نظير آن نيز كم نيست ولى با توجه به موارد استعمالات اين لغت ( اسرار ) در قرآن و غير قرآن اين معنى بعيد به نظر مىرسد چرا كه « سر » معمولا در مقابل « علن » قرار مىگيرد ، و راغب نيز در مفردات به ضعيف بودن اين قول تصريح كرده است ، هر چند بعضى از علماى لغت به هر دو معنى اشاره كرده‌اند ( 1 ) .

--> ( 1 ) در « لسان العرب » ذيل ماده « سر » بحث مشروحى در اين زمينه آمده و اختلافات اهل لغت و ادب را در اين باره نقل كرده است ( جلد 4 صفحه 357 ) .