الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
79
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
اصولا انسجام و به هم پيوستگى اين جهان ، آن چنان است كه هر كثرتى در آن به وحدت باز مىگردد ، و خلقت مجموع انسانها از همان اصولى تبعيت مىكند كه خلقت يك انسان تبعيت دارد . و اگر تعجب آنها از كوتاهى زمان بوده كه چگونه مراحلى را كه انسان از حال نطفه تا دوران جوانى طى ساليان دراز طى مىكند ممكن است در لحظات كوتاهى طى شود ؟ پاسخ آن را نيز قدرت پروردگار مىدهد ، ما در جهان جانداران اطفال انسان را مىبينيم كه بايد مدتها طول بكشد تا راه رفتن را به خوبى ياد بگيرند يا قادر به استفاده از هر نوع غذا شوند ، در حالى كه جوجهها را مىبينيم همين كه سر از تخم بيرون آوردند و متولد شدند برمىخيزند و راه مىروند و حتى بدون نياز به مادر غذا مىخورند ، اينها نشان مىدهد كه اين گونه مسائل در برابر قدرت خداوند ، تاثيرى ندارد . ذكر « سميع » و « بصير » بودن خداوند در پايان اين آيه ، ممكن است پاسخ به ايراد ديگرى از ناحيه مشركان باشد كه به فرض همه انسانها با تنوع خلقتى كه دارند و با تمام ويژگيهايشان در ساعت معينى برانگيخته شوند ، ولى اعمال آنها و سخنانشان چگونه مورد حساب قرار مىگيرد ؟ اعمال و گفتار امورى هستند كه بعد از وجود نابود مىشوند . قرآن پاسخ مىدهد خداوند شنوا و بينا است ، تمام سخنان آنها را شنيده و همه اعمالشان را ديده ( بعلاوه فنا و نابودى مطلق در اين جهان مفهوم ندارد ، بلكه اعمال و اقوالشان همواره موجود خواهد بود ) . از اين گذشته جمله فوق تهديدى است نسبت به اين بهانه جويان كه خداوند از گفتگوهاى شما براى سمپاشى در افكار عمومى بى خبر نيست ، و حتى از آنچه در دل داريد و بر زبان جارى نكردهايد نيز آگاه است .