الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

378

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

شده مصداق خارجى در ميان همسران پيامبر ص داشته يا نه ؟ تنها موردى را كه براى آن مىتوان ذكر كرد ازدواج پيامبر ص با « زينب بنت جحش » است كه داستان پر ماجراى او در همين سوره گذشت زيرا زينب دختر عمه پيغمبر ص بود ، و جحش همسر عمه او محسوب مىشد ( 1 ) . 4 - « هر گاه زن با ايمانى خود را به پيامبر ببخشد ( و هيچگونه مهرى براى خود قائل نشود ) اگر پيامبر بخواهد مىتواند با او ازدواج كند » ( * ( وَامْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَها لِلنَّبِيِّ إِنْ أَرادَ النَّبِيُّ أَنْ يَسْتَنْكِحَها ) * ) . « اما چنين ازدواجى تنها براى تو مجاز است نه بر ساير مؤمنان » ( * ( خالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ ) * ) . « ما مىدانيم براى آنها در مورد همسران و كنيزانشان چه حكمى مقرر داريم و مصالح آنها چه ايجاب مىكرده است » ؟ ( * ( قَدْ عَلِمْنا ما فَرَضْنا عَلَيْهِمْ فِي أَزْواجِهِمْ وَما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ ) * ) . بنا بر اين اگر در مسائل مربوط به ازدواج براى آنها در بعضى موارد محدوديتى قائل شده‌ايم روى مصالحى بوده است كه در زندگى آنها و تو حاكم بوده ، و هيچيك از اين احكام و مقررات بى حساب نيست . سپس مىافزايد : « اين به خاطر آنست كه مشكل و حرجى ( در اداى رسالت ) بر تو نبوده باشد » و بتوانى در انجام اين وظيفه مسئليتهاى خود را ادا كنى

--> ( 1 ) در اينكه چرا « عم » به صورت مفرد و « عمات » به صورت جمع همچنين « خال » به صورت مفرد و « خالات » به صورت جمع آمده بعضى از مفسران وجوهى ذكر كرده‌اند كه « فاضل مقداد » آنها را در كنز العرفان آورده است ، ولى از همه بهتر اينست كه « عم » و « خال » معمولا به صورت اسم جنس در لغت عرب استعمال مىشود ، در حالى كه « عمه » و « خاله » چنين نيست ، و اين عرف اهل لغت است كه ابن العربى نيز آن را نقل كرده ( كنز العرفان جلد 2 صفحه 241 ) و « آلوسى » در « روح المعانى » نيز اين وجه را بر تمام وجوه ديگر ترجيح داده است .