الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
377
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
به حالت نيك است ، و اگر به « سايه » فىء گفته مىشود به خاطر اين است كه حالت برگشت دارد سپس مىافزايد به اموال بى دردسر نيز فىء مىگويند ، چون با تمام حسنى كه دارد باز هم مثل سايه عارضى و از بين رفتنى است ! درست است كه در غنائم جنگى گاهى دردسر فراوان است ولى از آنجا كه باز با مقايسه به اموال ديگر درد سر كمترى دارد ، و گاه اموال هنگفتى در يك حمله به دست مىآيد ، « فىء » به آن اطلاق شده است . در اينكه آيا اين حكم در مورد كداميك از همسران پيامبر ص مصداق داشته ؟ بعضى از مفسران گفتهاند : يكى از زنان پيامبر ص به نام « ماريه قبطيه » از غنائم و دو همسر ديگر بنام « صفيه » و « جويريه » از انفال بود كه پيامبر ص آنها را از قيد بردگى آزاد كرد و به همسرى خود پذيرفت ، و اين خود جزئى از برنامه كلى اسلام براى آزادى تدريجى بردگان و باز گرداندن شخصيت انسانى به آنها بوده است . 3 - « دختران عموى تو و دختران عمهها و دختران دايى تو و دختران خاله هايى كه با تو مهاجرت كردهاند اينها نيز بر تو حلالند » ( * ( وَبَناتِ عَمِّكَ وَبَناتِ عَمَّاتِكَ وَبَناتِ خالِكَ وَبَناتِ خالاتِكَ اللَّاتِي هاجَرْنَ مَعَكَ ) * ) . به اين ترتيب از ميان تمام بستگان تنها ازدواج با دختر عموها و عمهها و دختر دائيها و دختر خالهها با قيد اينكه با پيامبر ص مهاجرت كرده باشند مجاز و مشروع بوده است . انحصار در اين چهار گروه روشن است ، ولى قيد مهاجرت بخاطر آنست كه در آن روز هجرت دليل بر ايمان بوده ، و عدم مهاجرت دليل بر كفر و يا به خاطر اين است كه هجرت امتياز بيشترى به آنها مىدهد و هدف در آيه بيان زنان با شخصيت و با فضيلت است كه مناسب همسرى پيامبر ص مىباشند . در اينكه آيا اين مورد چهارگانه كه به صورت حكم كلى در آيه ذكر