الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

281

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و برگ درختان بهره گيرند ، سپس به معنى وسيعتر ، به معنى هر گونه رها كردن هر چيز و هر شخص اطلاق شده ، و گاه به عنوان كنايه از طلاق دادن نيز مىآيد « تسريح الشعر » به شانه زدن مو گفته مىشود كه در آن نيز معنى رهايى افتاده است . به هر حال منظور از « سراح جميل » در آيه مورد بحث رها كردن زنان توأم با نيكى و خوبى و بدون نزاع و قهر است . در اينجا مفسران و فقهاى اسلامى بحث مشروحى دارند كه آيا منظور از اين سخن در آيه فوق اين است كه پيامبر ص زنان خود را مخير ميان ماندن و جدا شدن كرد و اگر آنها جدايى را انتخاب مىكردند ، خود طلاق محسوب مىشد و نيازى به اجراى صيغه طلاق نداشت ؟ يا اينكه منظور اين بوده كه آنها يكى از دو راه را انتخاب كنند ، اگر جدايى را انتخاب مىكردند پيامبر ص اقدام به اجراى صيغه طلاق مىفرمود ، و گرنه به حال خود باقى مىماندند . البته آيه فوق دلالتى بر هيچيك از اين دو امر ندارد ، و اينكه بعضى تصور كرده‌اند آيه گواه بر تخيير زنان پيامبر ص است و اين حكم را از مختصات پيامبر ص شمرده‌اند زيرا در حق ساير مردم جارى نمىشود ، درست به نظر نمىرسد . بلكه جمع ميان آيه فوق و آيات طلاق ، ايجاب مىكند كه منظور جدا شدن از طريق طلاق است . به هر حال اين مساله در ميان فقهاى شيعه و اهل سنت مورد گفتگو است هر چند قول دوم يعنى جدا شدن از طريق طلاق نزديكتر به ظواهر آيات مىباشد بعلاوه تعبير « * ( أُسَرِّحْكُنَّ ) * » ( من شما را رها سازم ) ظهور در اين دارد كه پيامبر ص اقدام به جدا ساختن آنها مىفرمود ، به خصوص اينكه ماده « تسريح » به معنى طلاق در جاى ديگر از قرآن مجيد به كار رفته است ( سوره بقره آيه 229 ) ( 1 ) .

--> ( 1 ) توضيح بيشتر در اين زمينه را در كتب فقهى مخصوصا كتاب جواهر جلد 29 صفحه 122 به بعد مطالعه فرمائيد .