الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
200
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
از روى محبت به كسى مىگويد : پسرم ! ، يا به خاطر احترام مىگويد پدرم ! البته اين سخن صحيح است كه اين تعبيرات گناه نيست ، اما نه به خاطر عنوان خطا ، بلكه به خاطر اينكه اين تعبيرات جنبه كنايه و مجاز دارد و معمولا قرينه آن همراه آن است ، قرآن تعبيرات حقيقى را در اين زمينه نفى مىكند نه مجازى را . آيه بعد به مساله مهم ديگرى يعنى ابطال نظام « مؤاخات » آن مىپردازد . توضيح اينكه : هنگامى كه مسلمانان از مكه به مدينه هجرت كردند و اسلام پيوند و رابطه آنها را با بستگان مشركشان كه در مكه بودند به كلى بريد پيامبر ص به فرمان الهى ، مساله عقد اخوت و پيمان برادرى را در ميان آنها برقرار ساخت . به اين ترتيب كه ميان « مهاجران » و « انصار » ( دو به دو ) پيمان اخوت و برادرى منعقد شد ، و آنها همچون دو برادر حقيقى از يكديگر ارث مىبردند ، ولى اين يك حكم موقت و مخصوص به اين حالت فوق العاده بود ، هنگامى كه اسلام گسترش پيدا كرد و ارتباطات گذشته تدريجا بر قرار شد ، ديگر ضرورتى براى ادامه اين حكم نبود . آيه فوق نازل شد و « نظام مؤاخات » را به طورى كه جانشين نسب شود ابطال كرد و حكم ارث و مانند آن را مخصوص خويشاوندان حقيقى قرار داد . بنا بر اين نظام اخوت و برادرى هر چند يك نظام اسلامى بود ، ( بر خلاف نظام پسرخواندگى كه يك نظام جاهلى بود ) اما مىبايست پس از بر طرف شدن حالت فوق العاده ابطال گردد و چنين شد . منتهى در آيه مورد بحث ، قبل از ذكر اين نكته ، به دو حكم ديگر ، يعنى « اولويت پيامبر ص نسبت به مؤمنين » ، و « بودن زنان پيامبر ص