الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
153
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
مقابل اعمالى كه انجام مىدادند « ( * ( نُزُلًا بِما كانُوا يَعْمَلُونَ ) * ) . تعبير به « نزل » كه معمولا به چيزى گفته مىشود كه براى پذيرايى مهمان آماده مىكنند اشاره لطيفى است به اين جهت كه از مؤمنان در بهشت دائما همچون ميهمان پذيرايى مىشود ، در حالى كه دوزخيان - چنان كه در آيه بعد خواهد آمد - همچون زندانيانى هستند كه هر وقت هوس بيرون آمدن كنند باز گردانده مىشوند ! و اگر مىبينيم در آيه 102 سوره كهف چنين آمده : إِنَّا أَعْتَدْنا جَهَنَّمَ لِلْكافِرِينَ نُزُلًا : « ما جهنم را براى پذيرايى كافران آماده ساختيم » در حقيقت از قبيل فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ است ، كنايه از اينكه بجاى پذيرايى ، آنها را مجازات و بجاى بشارت آنها را تهديد مىكند . بعضى معتقدند كه « نزل » نخستين چيزى است كه با آن از ميهمان تازه وارد پذيرايى مىشود ( همان چاى و شربت در زمان ما ) بنا بر اين اشاره لطيفى است به اينكه جنات ماوى با تمام نعمتها و بركاتش نخستين وسيله پذيرايى از اين ميهمانان الهى است ، و به دنبال آن مواهب در بركات ديگرى است كه هيچكس جز خدا نمىداند ! . تعبير به « * ( فَلَهُمْ جَنَّاتُ ) * » مىتواند اشاره به اين نكته نيز باشد كه خداوند باغهاى بهشت را عاريتى به آنها نمىدهد ، بلكه براى هميشه به آنها تمليك مىكند ، به گونه اى كه هرگز احتمال زوال اين نعمتها آرامش فكر آنها را بر هم نمىزند . و در آيه بعد به نقطه مقابل آنها پرداخته مىگويد : « اما كسانى كه فاسق شدند و از اطاعت پروردگارشان بيرون رفتند جايگاه هميشگى آنها آتش دوزخ