الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
110
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
1 - منظور از اين قوم كه هيچ بيم دهنده اى قبل از پيامبر اسلام ص براى آنها نيامده بود چه قومى است ؟ 2 - بعلاوه مگر قرآن نمىگويد : وَإِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خلد فيها نذير : « هيچ امتى نبوده مگر اينكه بيم دهنده اى در آن وجود داشته است » ( فاطر - 24 ) . در پاسخ سؤال اول جمعى از مفسران گفتهاند : منظور قبيله قريش است كه پيش از پيامبر اسلام انذار كننده الهى نداشتند . بعضى ديگر گفتهاند : منظور دوران فترت است ( يعنى فاصله ميان قيام عيسى ع و ظهور پيامبر اسلام ص ) . ولى هيچكدام از اين دو پاسخ صحيح به نظر نمىرسد ، زيرا طبق عقيده مستدل ، هرگز زمين از حجت الهى خالى نمىماند ، و در هر عصر و زمان پيامبر يا وصى پيامبرى براى اتمام حجت در ميان انسانها وجود داشته و دارد . بنا بر اين به نظر مىرسد كه منظور در اينجا از « نذير » پيامبر بزرگى باشد كه دعوت خود را آشكارا و توأم با معجزات و در محيطى وسيع و گسترده آشكار سازد ، و مىدانيم چنين انذار كننده اى در جزيره عربستان و در ميان قبائل « مكه » قيام نكرده بود . و در پاسخ سؤال دوم بايد گفت : جمله وَإِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلا فِيها نَذِيرٌ مفهومش اين است كه هر امتى ، انذار كننده اى داشته است ، و اما اينكه او در هر مكان ، شخصا حضور داشته باشد لازم نيست ، همين اندازه كه صداى دعوت پيامبران بزرگ الهى بوسيله اوصياى آنها به گوش همه مردم جهان برسد كافى است . اين سخن درست به آن مىماند كه بگوئيم هر امتى پيامبر اولو العزمى داشته و داراى كتاب آسمانى بوده ، مفهومش اين است كه صداى اين پيامبر و كتاب آسمانى او از طريق نمايندگان و اوصيايش به همه آن امت در طول تاريخ رسيده است .