حتى براى نيكوكاران هم روز تاسف است ، تاسف از اينكه چرا بيشتر از اين نيكى نكردند ؟ ! سپس اضافه مىكند كه اين ظالم بيدادگر كه در دنيايى از تاسف فرو رفته مىگويد : « اى واى بر من كاش فلان شخص گمراه را دوست خود انتخاب نكرده بودم » ( * ( يا وَيْلَتى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِيلًا ) * ) ( 1 ) . روشن است كه منظور از « فلان » همان شخصى است كه او را به گمراهى كشانده : شيطان يا دوست بد يا خويشاوند گمراه ، و فردى همچون « ابى » براى « عقبه » كه در شان نزول آمده بود . در واقع اين آيه و آيه قبل دو حالت نفى و اثبات را در مقابل هم قرار مىدهد در يك جا مىگويد : « اى كاش راهى به پيامبر ص پيدا كرده بودم » و در اينجا مىگويد : « اى كاش فلان شخص را دوست خود انتخاب نكرده بودم » كه تمام بدبختى در ترك رابطه با پيامبر ص و قبول رابطه با اين دوست گمراه بود . باز ادامه مىدهد و مىگويد : « بيدارى و آگاهى به سراغ من آمده بود ( و سعادت در خانه مرا كوبيد ) ولى اين دوست بى ايمان مرا گمراه ساخت » ( * ( لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جاءَنِي ) * ) . اگر از ايمان و سعادت جاويدان ، فاصله زيادى مىداشتم ، اين اندازه جاى تاسف نبود ، ولى تا نزديك مرز پيش رفتم ، يك گام بيشتر نمانده بود كه براى هميشه خوشبخت شوم ، اما اين كور دل متعصب لجوج مرا از لب چشمه آب حيات

--> ( 1 ) « خليل » به معنى دوست خاص و صميمى گفته مىشود كه انسان او را مشاور خود قرار مىدهد ، البته خليل معانى ديگرى نيز دارد كه در جلد چهارم صفحه 145 ( ذيل آيه 125 سوره نساء ) آورده‌ايم .