الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

30

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

به اين نكته نيز بايد توجه كرد كه دشمنان پيامبر ص گاهى او را به « ساحر بودن » و گاه « مسحور بودن » متهم مىكردند ، گرچه بعضى از مفسران احتمال داده‌اند كه « مسحور » به معنى « ساحر » بوده باشد ( زيرا گاه اسم مفعول به معنى فاعل آمده است ) ولى ظاهر اين است كه اين دو با هم فرق دارند . اگر ساحرش مىخواندند به خاطر نفوذ فوق العاده كلام او در دلها بود ، چون نمىخواستند اين حقيقت را بپذيرند متوسل به اتهام ساحر بودن مىشدند . اما « مسحور » به معنى كسى است كه ساحران در عقلش دخل و تصرف كرده و مايه اختلال حواس او را فراهم ساخته‌اند ، اين اتهام از آنجا ناشى مىشد كه او سنت شكن بود و مخالف عادات و رسوم خرافى و مصلحتانديشىهاى فردى گام برمىداشت . اما پاسخ همه اين اتهامات از سخنان بالا روشن شد . در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه چرا مىفرمايد : * ( فَضَلُّوا فَلا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا ) * ( آنها گمراه شدند و قادر بر پيدا كردن راه حق نيستند ) . پاسخ اين است كه انسان در صورتى مىتواند به حق راه يابد كه خواهان حق و جوياى حق باشد ، اما آن كس كه با پيشداوريهاى غلط و گمراه كننده اى كه از جهل و لجاج و عناد سرچشمه مىگيرد تصميم خود را قبلا گرفته است ، نه تنها حق را پيدا نخواهد كرد بلكه هميشه در برابر آن موضعگيرى مىكند . آخرين آيه مورد بحث همانند آيه قبل روى سخن را به پيامبر ص كرده - به عنوان تحقير سخنان آنها ، و اينكه قابل جوابگويى نيست - مىفرمايد : « بزرگ