الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

19

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

آمده ، براى بيان اين حقيقت است كه اين بتها حتى در يك مورد مالك سود و زيان و مرگ و زندگى و رستاخيز نيستند . تا چه رسد نسبت به همگان . و اگر « لا يملكون » و « لا يخلقون » به صورت « جمع مذكر عاقل » ذكر شده ( در حالى كه بتهاى سنگى و چوبى كمترين عقل و شعورى ندارند ) به خاطر آن است كه هدف از اين سخن تنها بتهاى سنگ و چوبى نيست ، بلكه گروهى است كه فرشتگان يا حضرت مسيح را عبادت مىكردند و چون عاقل و غير عاقل در معنى اين جمله جمعند ، همه را به صورت عاقل ذكر كرده و به اصطلاح ادبى از باب تغليب است . و يا در اين تعبير طبق اعتقاد طرف سخن گفته شده تا عجز و ناتوانى آنها را مشخص كند ، يعنى شما كه اينها را صاحب عقل و شعور مىدانيد ، با اين حال چرا نمىتوانند زيانى از خود دفع كنند و يا منفعتى جلب نمايند ؟ ! آيه بعد به تحليلهاى كفار و يا صحيحتر بهانه جوئيهاى آنها ، در برابر دعوت پيامبر ص پرداخته چنين مىگويد : « كافران گفتند : اين فقط دروغى است كه او ساخته و پرداخته است ، و گروهى نيز او را بر اين كار يارى داده‌اند » ! ( * ( وَقالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذا إِلَّا إِفْكٌ افْتَراه وَأَعانَه عَلَيْه قَوْمٌ آخَرُونَ ) * ) . در واقع آنها براى اينكه شانه از زير بار حق خالى كنند - همانند همه كسانى كه در طول تاريخ تصميم به مخالفت رهبران الهى داشتند - نخست او را متهم به افترا و دروغگويى كردند و مخصوصا براى اينكه قرآن را تحقير كنند از كلمه « هذا » ( اين ) استفاده كردند . سپس براى اينكه اثبات كنند او به تنهايى قادر بر آوردن چنين سخنانى نيست ، زيرا آوردن چنين سخنان پرمحتوايى هر چه باشد نياز به قدرت علمى فراوانى دارد ، و آنها مايل نبودند اين را بپذيرند و نيز براى اينكه بگويند اين