الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
35
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
« و اين روشنترين خسران و زيان است كه انسان هم دينش بر باد رود و هم دنيايش » ( * ( ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ ) * ) . در حقيقت اين گونه افراد دين را تنها از دريچه منافع مادى خود مىنگريستند و معيار و محك حقانيت آن را روى آوردن دنيا مىپنداشتند ، اين گروه كه در عصر و زمان ما نيز تعدادشان كم نيست ، و در هر جامعه اى وجود دارند ، ايمانى آلوده به شرك و بت پرستى دارند منتها بت آنها همسر و فرزند و مال و ثروت و گاو و گوسفند آنها است و بديهى است كه چنين ايمان و اعتقادى سستتر از تار عنكبوت است ! البته بعضى از مفسران اين آيه را اشاره به منافقان دانستهاند ، اگر منظور منافقى باشد كه به هيچ وجه ايمان در دل او نيست اين بر خلاف ظاهر آيه است ، زيرا جمله « * ( يَعْبُدُ اللَّه ) * » و همچنين « اطمأن به » و جمله « * ( انْقَلَبَ عَلى وَجْهِه ) * » نشان مىدهد قبلا ايمان ضعيفى داشته است و اگر منظور منافقانى است كه بهره بسيار كمى از ايمان دارند با آنچه گفتيم منافاتى ندارد و قابل قبول است . آيه بعد به عقيده شركآلود اين گروه مخصوصا بعد از انحراف از توحيد و ايمان به خدا اشاره كرده مىگويد : « او جز خدا كسى را مىخواند كه نه زيانى مىتواند به او برساند و نه سودى » ( * ( يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّه ما لا يَضُرُّه وَما لا يَنْفَعُه ) * ) اگر به راستى او خواهان منافع مادى و گريزان از زيان است ، و به همين دليل معيار حقانيت دين را اقبال و ادبار دنيا مىگيرد ، پس چرا به سراغ بتهايى مىرود كه نه اميدى به نفعشان است ، نه ترسى از زيانشان ، موجوداتى بى خاصيت و فاقد هر گونه اثر در سرنوشت انسانها ؟ ! آرى « اين گمراهى بسيار عميقى است » ( * ( ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِيدُ ) * ) . فاصله آن از خط صراط مستقيم آن چنان زياد است كه اميد بازگشتشان به سوى حق بسيار كم است .