تا مردم بدانند فرشتگان و پيامبران الهى نيز بندگانى هستند سر بر فرمان خدا ، و داراى مسئوليت در پيشگاه او ، و از خود چيزى ندارند جز آنچه خدا به آنها داده است ، نه اينكه معبودان و خدايانى باشند در برابر اللَّه . بنا بر اين جمله * ( يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ ) * . . . در واقع اشاره به تكليف و مسئوليت رسولان الهى و كنترل اعمال آنها از ناحيه پروردگار است همانند آنچه در سوره جن آيه 27 و 28 آمده است ( فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِه أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّه يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْه وَمِنْ خَلْفِه رَصَداً لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِمْ وَأَحاطَ بِما لَدَيْهِمْ : « خداوند هيچكس را بر اسرار غيب خود آگاه نمىكند مگر رسولانى را كه برگزيده است و از آنها راضى شده ، و براى آنها مراقبانى از پيش رو و پشت سر مىفرستد تا روشن شود آيا آنها رسالات پروردگارشان را ابلاغ كرده‌اند يا نه ، و خداوند از آنچه نزد آنان است با خبر است » ( 1 ) . ضمنا روشن شد كه منظور از « * ( ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ ) * » حوادث آينده است و از « * ( ما خَلْفَهُمْ ) * » حوادث گذشته . در دو آيه بعد كه آيات پايان سوره حج را تشكيل مىدهد ، روى سخن را به افراد با ايمان كرده و يك سلسله دستورات كلى و جامع را كه حافظ دين و دنيا و پيروزى آنها در تمام صحنه‌ها است بيان مىدارد و با اين حسن ختام ، « سوره حج » پايان مىگيرد . نخست به چهار دستور مهم اشاره كرده مىگويد : « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، ركوع كنيد ، و سجده بجا آوريد ، و پروردگارتان را عبادت كنيد ، و كار نيك انجام دهيد تا رستگار شويد »

--> ( 1 ) « علامه طباطبائى » در « تفسير الميزان » ذيل آيات مورد بحث جمله * ( يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ ) * . . . را اشاره به مساله عصمت و حمايت الهى از پيامبران مىداند ، اما با توجه به آنچه در بالا گفتيم اين تفسير چندان نزديك به نظر نمىرسد .