الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
164
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
مشركان به طور خصوص و مخالفان اسلام به طور عموم ، جر و بحثهايى با پيامبر ص پيرامون مسائل و احكام تازه اسلام داشتند و نسخ و دگرگونى قسمتهايى از احكام شرايع پيشين را نقطه ضعفى براى شريعت اسلام مىپنداشتند در حالى كه اين دگرگونىها نه تنها ضعف نبود بلكه يكى از برنامه تكامل اديان محسوب مىشد ، لذا در نخستين آيه مورد بحث مىفرمايد : « براى هر امتى عبادتى قرار داديم تا خدا را با آن پرستش كنند » ( * ( لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَكاً هُمْ ناسِكُوه ) * ) ( 1 ) . مناسك : چنان كه قبلا هم گفتهايم جمع « منسك » به معنى مطلق عبادت است ، و در اينجا ممكن است تمام برنامههاى دينى و الهى را شامل شود ، بنا بر اين آيه گوياى اين حقيقت است كه امتهاى پيشين هر كدام برنامه اى مخصوص به خود داشتند كه در آن شرائط خاص از نظر زمان و مكان و جهات ديگر كاملترين برنامه بوده است ، ولى مسلما با دگرگون شدن آن شرائط لازم بود احكام تازه ترى جانشين آنها شود . لذا به دنبال اين سخن اضافه مىكند : « بنا بر اين نبايد آنها در اين امر با تو به نزاع برخيزند » ( * ( فَلا يُنازِعُنَّكَ فِي الأَمْرِ ) * ) . « و تو به سوى پروردگارت دعوت كن كه راه راست همين است كه تو مىپويى ( * ( وَادْعُ إِلى رَبِّكَ إِنَّكَ لَعَلى هُدىً مُسْتَقِيمٍ ) * ) . هرگز گفتگوها و ايرادهاى بى پايه آنان در روحيه تو كمترين اثرى نگذارد
--> ( 1 ) جمعى از مفسران ، اين آيات را اشاره به پاسخ ايرادى دانستهاند كه از ناحيه مشركان مطرح مىشد كه مىگفتند چگونه گوشت حيواناتى را كه ذبح شده است مىخوريد اما گوشت ميته ( مردار ) را نمىخوريد در حالى كه اولى را شما كشتهايد و دومى را خدا ! اين آيات نازل شده و به آنها پاسخ گفت ولى بسيار بعيد به نظر مىرسد كه آيات فوق اشاره به چنين مطلبى باشد زيرا خوردن گوشت مردار كه گوشت فاسد و زيانبارى است ظاهرا در هيچ شريعتى مجاز و مباح نبوده است تا قرآن صحه بر آن بگذارد و بگويد هر شريعتى براى خود برنامه اى داشته است .