الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

165

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

كه دعوتت به سوى خدا است ، و مسير تو هدايت ، و راهت مستقيم است ! توصيف « هدى » به « مستقيم بودن » يا جنبه تاكيد دارد ، و يا اشاره به اين است كه هدايت به سوى مقصد ممكن است از طرق مختلفى صورت گيرد راههاى نزديك و دور ، مستقيم و كج ، ولى هدايت الهى ، از نزديكترين و مستقيمترين راه است . « اما اگر باز به مجادله و منازعه ادامه دهند و سخنان تو در دل آنها اثر نگذارد در پاسخ آنها بگو ، خدا از اعمالى كه شما انجام مىدهيد آگاهتر است » ( * ( وَإِنْ جادَلُوكَ فَقُلِ اللَّه أَعْلَمُ بِما تَعْمَلُونَ ) * ) . « خداوند در ميان شما در آنچه اختلاف داشتيد داورى مىكند » ( و در صحنه قيامت كه صحنه بازگشت به توحيد و يكپارچگى و بر طرف شدن اختلافات است حقايق را براى همه شما آشكار مىسازد « ( * ( اللَّه يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كُنْتُمْ فِيه تَخْتَلِفُونَ ) * ) ( 1 ) . و از آنجا كه قضاوت و داورى در قيامت نسبت به اختلافات و اعمال بندگان نياز به علم و آگاهى وسيعى به همه آنها دارد ، در آخرين آيه مورد بحث اشاره به علم بى پايان خدا كرده ، چنين مىگويد : « آيا نمىدانى كه خداوند آنچه را كه در آسمانها و زمين است مىداند » ؟ ( * ( أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّه يَعْلَمُ ما فِي السَّماءِ وَالأَرْضِ ) * ) .

--> ( 1 ) خطاب در اين آيه ممكن است متوجه خصوص مخالفان اسلام و پيامبر ( ص ) باشد ، بنا بر اين جمله * ( اللَّه يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ ) * . . . مقول قول پيامبر ( ص ) است ، و نيز ممكن است مخاطب هم مسلمانان باشند و هم مخالفان ، و بنا بر اين ، اين آيه بيان مستقلى است از ناحيه خداوند نسبت به همگان .