الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

88

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

فضيلت بانوى اسلام حضرت فاطمه ( سلام اللَّه عليها ) از پيامبر اسلام ص نقل شده كه مىفرمايد : اما ابنتى فاطمه فهى سيدة نساء العالمين من الاولين و الآخرين : « دخترم فاطمه بانوى زنان جهان از اولين و آخرين است » . در اين صورت آيه فوق دلالتى بر اين مقصود نخواهد داشت و درست به اين ميماند كه كسى بگويد خداوند ، عده اى را از ميان انسانها ( انسانهاى تمام قرون و اعصار ) برگزيد كه يكى از آنها آدم است در اين صورت هيچ لزومى ندارد كه در عصر و زمان آدم ، انسانهاى ديگرى وجود داشته باشند كه نام عالمين بر آنها اطلاق گردد و يا آدم از ميان آنها برگزيده شود . به خصوص اينكه سخن در برگزيدن خدا است خدايى كه از آينده و نسلهايى كه در زمانهاى بعد مىآيند به خوبى آگاه بوده است ( 1 ) . و اما مهمتر دليلى كه طرفداران ثبوت انواع از آيات قرآن ، انتخاب كرده‌اند ، آيات مورد بحث و مانند آن است كه مىگويد : خداوند انسان را از گل خشك كه از گل تيره رنگ بد بوى گرفته شده بود آفريده جالب اينكه اين تعبير هم در مورد خلقت « انسان » گفته شده ( * ( وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ ) * - آيه 26 حجر ) و هم درباره « بشر » ( * ( وَإِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ ) * - آيه 28 حجر ) و هم به قرينه ذكر سجده فرشتگان بعد از آن در مورد شخص آدم آمده است ( به آيات 29 و 30 و 31 سوره حجر كه در بالا آورديم دقت كنيد ) . ظاهر اين آيات در به دو نظر چنين مىگويد كه آدم نخست از گل تيره رنگى آفريده شد و پس از تكميل اندام ، روح الهى در آن دميده شد و به دنبال آن

--> ( 1 ) اين احتمال نيز وجود دارد كه فرزندان آدم در مدتى نه چندان طولانى جامعه كوچكى تشكيل دادند كه آدم برگزيده آنان بود .