الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
83
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
دلائل طرفداران تكامل . به آسانى مىتوان استدلالات آنها را در سه قسمت خلاصه كرد : نخست دلائلى است كه از ديرينشناسى و به اصطلاح مطالعه روى فسيلها ، يعنى اسكلتهاى متحجر شده موجودات زنده گذشته ، آوردهاند آنها معتقدند مطالعات طبقات مختلف زمين نشان مىدهد كه موجودات زنده ، از صورتهاى ساده تر به صورتهاى كاملتر و پيچيده تر تغيير شكل دادهاند . تنها راهى كه اختلاف و تفاوت فسيلها را مىتوان با آن تفسير كرد ، همين فرضيه تكامل است . دليل ديگر قرائنى است كه از « تشريح مقايسه اى » جمعآورى كردهاند ، آنها طى بحثهاى مفصل و طولانى مىگويند هنگامى كه استخوان بندى حيوانات مختلف را تشريح كرده ، با هم مقايسه كنيم شباهت زيادى در آنها مىبينيم كه نشان مىدهد همه از يك اصل گرفته شدهاند . بالآخره سومين دليل آنها قرائتى است كه از « جنينشناسى » بدست آوردهاند و معتقدند اگر حيوانات را در حالت جنينى كه هنوز تكامل لازم را نيافتهاند در كنار هم بگذاريم خواهيم ديد كه جنينها قبل از تكامل در شكم مادر ، يا در درون تخم تا چه اندازه با هم شباهت دارند ، اين نيز تاييد مىكند كه همه آنها در آغاز از يك اصل گرفته شدهاند . پاسخهاى طرفداران ثبوت انواع ولى طرفداران فرضيه ثبوت انواع يك پاسخ كلى به تمام اين استدلالات دارند و آن اينكه هيچيك از اين قرائن قانع كننده نيست ، البته نمىتوان انكار كرد كه هر يك از اين قرائن سه گانه احتمال تكامل را در ذهن به عنوان يك « احتمال ظنى » توجيه مىكند ، ولى هرگز يقين آور نخواهد بود . به عبارت روشنتر اثبات فرضيه تكامل ، و تبديل آن از صورت يك فرضيه