به يك قانون علمى و قطعى ، يا بايد از طريق دليل عقلى بوده باشد ، و يا از طريق آزمايش و حس و تجربه ، و غير از اين دو راهى نيست . اما از يك سو مىدانيم دلائل عقلى و فلسفى را به اين مسائل ، راهى نيست ، و از سوى ديگر دست تجربه و آزمايش از مسائلى كه ريشه‌هاى آن در ميليونها سال قبل نهفته است كوتاه است ! . آنچه ما با حس و تجربه درك مىكنيم اين است تغييرات سطحى با گذشت زمان به صورت جهش « موتاسيون » در حيوانات و گياهان رخ مىدهد ، مثلا از نسل گوسفندان معمولى ناگهان گوسفندى متولد مىشود كه پشم آن با پشم گوسفندان معمولى متفاوت است ، يعنى بسيار لطيفتر و نرمتر مىباشد ، و همان سرچشمه پيدايش نسلى در گوسفند بنام « گوسفند مرينوس » مىشود ، با اين ويژگى در پشم . و يا اينكه حيواناتى بر اثر جهش ، تغيير رنگ چشم يا ناخن و يا شكل پوست بدن و مانند آن پيدا مىكند . ولى هيچكس تا كنون جهشى نديده است ، كه دگرگونى مهمى در اعضاى اصلى بدن يك حيوان ايجاد كند و يا نوعى را به نوع ديگر مبدل سازد . بنا بر اين ما تنها مىتوانيم حدس بزنيم كه تراكم جهشها ممكن است يك روز سر از تغيير نوع حيوان در بياورد ، و مثلا حيوانات خزنده را تبديل به پرندگان كند ، ولى اين حدس هرگز يك حدس قطعى نيست ، بلكه تنها يك مساله ظنى است چرا كه ما هرگز با جهشهاى تغيير دهنده اعضاء اصلى به عنوان يك حس و تجربه روبرو نشده‌ايم . از مجموع آنچه گفته شد چنين نتيجه مىگيريم كه دلائل سه گانه طرفداران ترانسفورميسم نمىتواند اين نظريه را از صورت يك فرضيه فراتر برد ، و به همين دليل آنها كه دقيقا روى اين مسائل بحث مىكنند ، همواره از آن به عنوان