الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
58
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
نكتهها : 1 - خزائن خداوند چيست ؟ در آيات متعددى از قرآن مىخوانيم كه : خداوند خزائنى دارد ، خزائن آسمانها و زمين از آن خدا است ، و يا خزائن هر چيز نزد او است . « خزائن » جمع « خزانه » به معنى محلى است كه انسان اموالش را براى حفظ در آن جمعآورى مىكند ، و در اصل از ماده خزن ( بر وزن وزن ) به معنى حفظ و نگاهدارى چيزى است ، بديهى است ، كسى اقدام به جمع آورى و اندوختن و حفظ چيزى مىكند كه قدرتش نامحدود باشد و نتواند در هر عصر و زمانى آنچه مىخواهد فراهم سازد ، لذا در موقع توانايى ، آنچه لزومش را احساس مىكند براى موقع ضرورت مىاندوزد و در خزانه گردآورى مىكند . ولى آيا اين مفاهيم در مورد خداوند تصور مىشود ؟ مسلما نه ، به همين دليل جمعى از مفسران مانند طبرسى در مجمع البيان ، و فخر رازى در تفسير كبير ، و راغب در مفردات ، خزائن اللَّه را به معنى « مقدورات الهى » تفسير كردهاند ، يعنى همه چيز در خزانه قدرت خدا جمع است و هر مقدار از آن را لازم و صلاح بداند ايجاد مىكند . ولى بعضى ديگر از مفسران بزرگ گفتهاند منظور از « خزائن خداوند » مجموعه امورى است كه در عالم هستى و جهان ماده وجود دارد ، اعم از عناصر و اسباب ايجاد آنها ، در اين مجموعه همه چيز به حد زياد وجود دارد ، ولى هر يك از فرآوردهها و موجودات خاص اين عالم به مقدار محدودى ايجاد مىشود ، بىآنكه امكان وجود تنها منحصر به آن باشد ( 1 ) . اين تفسير گرچه از نظر اصولى مساله قابل قبوليست ، ولى تعبير به عندنا
--> ( 1 ) الميزان جلد 12 صفحه 148 .