الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

440

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

اسلام ، اعتدال را در استفاده از گوشت توصيه مىكند ، نه مانند گياهخواران اين منبع غذايى را به كلى تحريم كرده ، و نه مانند مردم عصر جاهليت و گروهى از به اصطلاح متمدنان زمان ما اجازه استفاده از هر نوع گوشتى ( حتى سوسمار و خرچنگ و انواع كرمها ) را مىدهد . پاسخ به يك سؤال در اينجا سؤالى پيش مىآيد كه آيه فوق ، حيوانات حرام يا اجزاى محرم حيوان را منحصر در چهار قسمت كرده است ، در حالى كه ما مىدانيم محرمات فراوان ديگرى مانند گوشت حيوانات درنده ، و انواع حيوانات دريايى جز ماهيان فلسدار وجود دارد ، و حتى در بعضى از سوره‌هاى ديگر قرآن تعداد محرمات بيش از چهار ذكر شده است ( سوره مائده آيه 3 ) بنا بر اين محدود بودن در چهار چيز براى چيست ؟ پاسخ اين سؤال همانگونه كه در ذيل آيه 145 سوره انعام ( جلد 6 صفحه 15 ) گفتيم يك نكته است و آن اينكه حصر در اينجا به اصطلاح « حصر اضافى » است ، يعنى هدف از گفتن « انما » كه براى منحصر ساختن است نفى بدعتهايى است كه مشركان در زمينه تحريم پاره اى از حيوانات داشتند ، در واقع قرآن مىگويد : « اينها حرام است نه آنها كه شما مىگوئيد » . اين احتمال نيز وجود دارد كه اين چهار موضوع كه در قرآن ذكر شده محرمات اصلى و بنيادى و ريشه اى است ( حتى « منخنقه » يعنى حيواناتى را كه خفه كرده‌اند و مانند آن كه در آيه 3 سوره مائده آمده نيز در اين چهار داخل است چون مردار محسوب مىشود ) اما محرمات ديگر از اجزاى حيوانات و يا انواع حيوانات مانند درندگان در درجه بعد قرار دارد و لذا در سنت پيامبر حكم تحريم آنها آمده است ، و به اين ترتيب حصر در آيه ، حصر حقيقى مىتواند باشد