الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
38
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
منظور آن است اگر درى از آسمان بر آنها گشوده شود ( آسمان در اينجا ظاهرا اشاره به جو متراكم اطراف زمين است كه خارج شدن از آن به سادگى ممكن نيست ) و مرتبا روز روشن در آن رفت و آمد كنند ، باز هم از شدت لجاجت مىگويند چشم بندى و سحر شدهايم . توجه داشته باشيد « ظلوا » دليل بر استمرار كارى در روز مىباشد ، و عرب اين تعبير را در مورد شب نمىكند ، بلكه به جاى آن باتوا كه از ماده بيتوته است ، مىگويد . اين تفسير همان چيزى است كه غالب مفسرين آن را برگزيدهاند ، ولى عجب اين است كه بعضى از مفسران احتمال دادهاند كه ضمير در « ظلوا » به فرشتگان باز مىگردد ، يعنى اگر آنان فرشتگان را با چشم خود ببينند كه به آسمان مىروند و باز مىگردند باز ايمان نمىآورند . اين تفسير علاوه بر اينكه با آيات قبل و بعد كه عموما سخن از مشركين مىگويد سازگار نيست ( زيرا ملائكه تنها در شش آيه قبل آمده ، و بازگشت ضمير به آن بسيار بعيد است ) از بلاغت سخن نيز مىكاهد ، زيرا قرآن مىخواهد بگويد حتى اگر خودشان به صورت اعجاز آميزى در روز روشن كرارا به آسمان بروند و باز گردند باز هم تسليم حق نمىشوند . ( دقت كنيد ) . 5 - معنى جمله « سكرت ابصارنا » « سكرت » از ماده « سكر » به معنى پوشاندن است ، يعنى كافران لجوج مىگويند چشم حقيقت بين ما گويى پوشانده شده و اگر ببينيم كه به آسمان عروج مىكنيم يك سلسله مسائل خيالى و توهمى است ، و اين درست همان چيزى است كه از آن در فارسى تعبير به چشم بندى مىكنيم ، كه بر اثر تردستى طرف مقابل ، انسان نمىتواند حقيقت را درست ببيند ، بلكه خلاف آن را احساس مىكند .