گروهى ، جمعيتشان از گروه ديگرى بيشتر است ، پيمان و سوگند خود را بشكنيد و آن را وسيله خيانت و تقلب و فساد قرار دهيد « ( * ( تَتَّخِذُونَ أَيْمانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ أَنْ تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرْبى مِنْ أُمَّةٍ ) * ) ( 1 ) . اين دليل بر ضعف شخصيت و ناتوانى روح انسان و يا دليل بر تقلب و خيانت او است كه با مشاهده كثرت عددى مخالفان ، دست از آئين راستين خود بر دارد و به آئين منحط و بى پايه اى كه طرفدارانش اكثريت دارند بپيوندد . « آگاه باشيد ، خداوند با اين وسيله ، شما را مورد آزمايش قرار مىدهد » ( * ( إِنَّما يَبْلُوكُمُ اللَّه بِه ) * ) . آن روز كه شما در اكثريتيد و دشمن در اقليت ، روز آزمايش نيست ، روزهاى آزمايش روزهايى است كه انبوه دشمن در برابر شما بايستد و شما در ظاهر كمتر و ضعيفتر از آنها باشيد . به هر حال « خداوند نتيجه اين آزمايش و آنچه را در آن اختلاف داشتيد در روز قيامت براى شما آشكار مىسازد و پرده از روى اسرار دلها بر مىدارد » و هر كس را به جزاى اعمالش مىرساند ( * ( وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ ما كُنْتُمْ فِيه تَخْتَلِفُونَ ) * ) . و از آنجا كه بحث از آزمايش الهى و تاكيد بر ايمان و انجام وظائف غالبا اين توهم را ايجاد مىكند كه مگر براى خدا مشكل است كه همه انسانها را اجبارا به قبول حق وادار سازد ، لذا آيه بعد به پاسخ اين توهم پرداخته مىگويد :

--> ( 1 ) دخل ( بر وزن دغل ) به معنى فساد و دشمنى نهانى و تقلب است ، و از همان ماده « داخل » به معنى درون گرفته شده است : توجه به اين نكته نيز لازمست كه طبق آنچه ما در بالا تفسير كرديم جمله * ( تَتَّخِذُونَ أَيْمانَكُمْ . . . ) * يك « جمله حاليه » است ، ولى بعضى از مفسران آن را جمله « استفهاميه » دانسته‌اند ، تفسير اول با ظاهر آيه سازگارتر است .