اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور همه جنبندگان باشد ، زيرا مىدانيم جنبندگان روى زمين معمولا براى انسان آفريده شده‌اند چنان كه قرآن مىگويد : هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ ما فِي الأَرْضِ جَمِيعاً « او خدايى است كه آنچه را در روى زمين است به خاطر شما آفريد » ( بقره - 29 ) . هنگامى كه انسانها از ميان بروند ، فلسفه وجود جنبندگان ديگر ، نيز از ميان خواهد رفت و نسل آنها قطع مىشود . در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه اگر ما به عموميت و وسعت مفهوم آيه بنگريم نتيجه اش آن خواهد بود كه هيچ انسانى در روى زمين ، غير ظالم وجود ندارد ، و هر كسى به سهم خود مرتكب ستمى شده است ، كه اگر بنا بر مجازات سريع و فورى باشد ، دامان همه را خواهد گرفت ، با اينكه مىدانيم نه تنها پيامبران و امامان كه معصومند مصداق چنين ظلمى نيستند ، بلكه در هر عصر و زمان گروهى از نيكان و پاكان و مجاهدان راستين هستند كه حسنات آنها مسلما بر سيئات كوچكشان برترى دارد و قطعا مستحق مجازات نابود كننده نيستند . پاسخ اين سؤال را چنين مىتوان گفت كه آيه يك حكم نوعى را بيان مىكند ، نه عمومى و همگانى و نظير اين تعبير در ادبيات عرب و غير عرب نيز ديده مىشود ، اين شعر معروف را غالبا شنيده‌ايم : گر حكم شود كه مست گيرند در شهر هر آنچه هست گيرند ! و نيز شاعر مىگويد : گفت بايد حد زند هشيار ، مرد مست را گفت هشيارى بيار ، اينجا كسى هشيار نيست ! شاهد اين استثناء آيه 32 سوره فاطر است كه مىفرمايد : ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِه وَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ