الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
281
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّه ذلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ : طبق اين آيه مردم سه گروهند : گروهى ستمگر و گروهى ميانه رو كه گناهان خفيفى دارند و گروهى پيشگيرى كنندگان به نيكيها يعنى نيكان و پاكان ، مسلما از اين سه گروه تنها گروه اولند كه مشمول آيه مورد بحثند نه گروه دوم و سوم و از آنجا كه گروه اول معمولا اكثريت جوامع را تشكيل مىدهند ، ذكر چنين عمومى جاى تعجب نخواهد بود . از آنچه گفتيم روشن مىشود كه آيه هيچگونه دلالتى بر نفى عصمت انبياء نمىكند و آنها كه چنين پنداشتهاند توجه به ساير آيات قرآن و قرائن موجود در كلام ندارند . سپس قرآن به ذكر اين نكته مىپردازد كه « خداوند به همه ظالمان و ستمگران مهلت مىدهد و تا اجل مسمى ( زمان معينى ) مرگ آنها را به تاخير مىاندازد » ( * ( وَلكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى ) * ) . « اما هنگامى كه اجل آنها سر رسد ، نه ساعتى تاخير مىكنند ، و نه ساعتى پيشى مىگيرند » ( * ( فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَلا يَسْتَقْدِمُونَ ) * ) . بلكه درست در همان لحظه موعود ، مرگ دامانشان را فرا مىگيرد و لحظه اى پيش و پس نخواهد داشت . اجل مسمى چيست در اينكه منظور از * ( أَجَلٍ مُسَمًّى ) * چيست ؟ مفسران بيانات گوناگونى دارند ، ولى با توجه به ساير آيات قرآن از جمله آيه 2 سوره انعام و آيه 34 سوره اعراف به نظر مىرسد كه منظور همان فرا رسيدن مرگ است ، يعنى خداوند مردم را براى اتمام حجت تا پايان عمرشان مهلت مىدهد ، شايد ظالمان به فكر اصلاح خويش بيفتند ، در برنامه زندگى خود تجديد نظر به عمل آورند ، و به سوى خدا