الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
238
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
اسلام به گوش كسى برسد ، و اين صدا را براى هميشه در گلوى مؤمنان خفه مىكردند ، اما آنها با اين جهش حساب شده ، نه تنها مكه را زير سيطره خود درآوردند ، بلكه صداى اسلام را به گوش جهانيان رساندند و اين سنتى است براى همه مسلمانان ، در چنين شرائطى ، و در همه تاريخ . 2 - تعبير به * ( هاجَرُوا فِي اللَّه ) * كه حتى كلمه « سبيل » هم در آن ذكر نشده اشاره به نهايت اخلاص اين مهاجران است كه تنها براى خدا و در مسير اللَّه و به خاطر رضاى او و حمايت و دفاع از آئينش دست به چنين هجرتى زدند ، نه براى نجات جان خود و يا استفاده مادى ديگر . 3 - جمله « * ( مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا ) * » نشان مىدهد كه نبايد فورا ميدان را خالى كرد ، بلكه بايد تا آنجا كه ممكن است ايستاد و تحمل نمود ، اما هنگامى كه تحمل آزار دشمن جز جرأت و جسارت او و تضعيف مؤمنان ثمرى نداشته باشد ، در اينجا بايد دست به هجرت زد ، تا با كسب قدرت بيشتر و فراهم ساختن سنگرهاى محكمتر ، جهاد در تمام زمينهها از موضع بهترى تعقيب شود ، و به پيروزى طرفداران حق در زمينههاى نظامى ، فرهنگى ، تبليغاتى منتهى گردد . 4 - جمله « * ( لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً ) * » كه از ماده « بوأت له مكانا » ( مكانى براى او آماده ساختم و او را در آن جاى دادم ) گرفته شده نشان مىدهد كه مهاجران راستين اگر چه در آغاز كار ، امكانات مادى خود را از دست مىدهند ، ولى سرانجام حتى از نظر زندگى دنيا پيروزى با آنها است ( 1 ) .
--> ( 1 ) « * ( لَنُبَوِّئَنَّهُمْ ) * » در اصل از ماده « بواء » به معنى تساوى اجزاى مكان است ، به عكس « نبوه » ( بر وزن مبدء ) كه به معنى عدم تساوى اجزاء مكان است ، بنا بر اين جمله بوأت له مكانا يعنى محل را براى اوصاف كردم و سپس به معنى آماده ساختن محلى براى كسى آمده است .