الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
171
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
« ستارگان نيز به فرمان او مسخر شما هستند » ( * ( وَالنُّجُومُ مُسَخَّراتٌ بِأَمْرِه ) * ) . « مسلما در اين امور نشانه هايى است از عظمت خدا و بزرگى آفرينش براى آنها كه انديشه مىكند » ( * ( إِنَّ فِي ذلِكَ لآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ) * ) . در ذيل آيات سوره رعد و ابراهيم گفتيم كه مفهوم واقعى تسخير موجودات براى انسان آنست كه در خدمت منافع او باشند ، و به نفع او كار كنند ، و به او امكان بهره گيرى دهند ، به همين جهت شب و روز و خورشيد و ماه و ستارگان كه هر كدام به نوعى در زندگى انسان اثر دارند و مورد بهره بردارى او قرار مىگيرند در تسخير اويند . اين تعبير جالب ( مسخر بودن موجودات براى انسان به فرمان خدا ) علاوه بر اينكه شخصيت و عظمت واقعى انسان را از ديدگاه اسلام و قرآن روشن مىسازد ، و به او عظمتى مىبخشد كه درخور مقام خليفة اللهى است ، نعمتهاى گوناگون خدا را به خاطرش مىآورد ، حس قدردانى را در او برمىانگيزد ، و از نظام بديعى كه در چگونگى اين تسخير به كار رفته ، وى را به خدا نزديك مىسازد . و به همين جهت در پايان آيه ميگويد : در اين تسخير نشانه هايى است براى آنها كه انديشه مىكنند . براى آگاهى بيشتر از اسرار اين تسخير به شرح مبسوطى كه در سوره ابراهيم آيات 32 و 33 آورديم مراجعه فرمائيد . علاوه بر اينها « مخلوقاتى را كه در زمين آفريده نيز مسخر فرمان شما ساخت » ( * ( وَما ذَرَأَ لَكُمْ فِي الأَرْضِ ) * ) . « مخلوقاتى گوناگون و رنگارنگ » ( * ( مُخْتَلِفاً أَلْوانُه ) * ) .