ولى اين كار را نكرد ، چرا كه هدايت اجبارى ، نه افتخار است و نه تكامل ، بلكه به شما آزادى داد تا اين راه را با پاى خود بپيمائيد و به بالاترين اوج تكامل برسيد . جمله فوق ضمنا به اين واقعيت اشاره مىكند كه گام نهادن گروهى از انسانها در طريق جائر و راه منحرف ، نبايد اين توهم را ايجاد كند كه خدا در برابر آنها مغلوب شده است بلكه اين خواست او است و مقتضاى حكمت است كه انسانها آزاد باشند . در آيه بعد باز به سراغ مادى مىرود تا حس شكرگزارى انسانها را برانگيزد ، آتش عشق خدا را در دلهايشان بيفروزد ، و آنها را به شناخت بيشتر بخشنده اين نعمتها دعوت كند . مىگويد : « او كسى است كه از آسمان آبى فرو فرستاد » ( * ( هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً ) * ) . آبى حياتبخش ، زلال ، شفاف ، و خالى از هر گونه آلودگى « كه شما از آن مىنوشيد » ( * ( لَكُمْ مِنْه شَرابٌ ) * ) . « و نيز گياهان و درختانى از آن به وجود مىآيد كه حيوانات خود را در آن به چرا مىفرستيد » ( * ( وَمِنْه شَجَرٌ فِيه تُسِيمُونَ ) * ) . « تسيمون » از ماده « اسامه » به معنى چراندن حيوانات است و مىدانيم حيوانات هم از گياهان زمين استفاده مىكنند هم از برگهاى درختان ، و اتفاقا « شجر » در لغت عرب معنى وسيعى دارد كه هم به درخت گفته مىشود و هم به گياه . بدون شك منافع آب باران تنها نوشيدن انسان و روئيدن درختان و گياهان نيست ، بلكه شستشوى زمينها ، تصفيه هوا ، ايجاد رطوبت لازم براى طراوت پوست